ច្បាប់ភូមិបាល

បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ

មាត្រា១.

ច្បាប់នេះមានគោលដៅកំណត់អំពី របបកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុទាំងឡាយនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងគោ លបំណងធានាការពារសិទ្ធិនៃកម្មសិទ្ធិ និងសិទ្ធិផ្សេងៗទៀត លើអចលនវត្ថុស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ១៩៩៣ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

មាត្រា២.

ចាត់ទុកជាអចលនវត្ថុតាមន័យនៃច្បាប់នេះមានអចលនវត្ថុពីកំណើត អចលនវត្ថុពីភ័ព្វវាសនានិងអចលនវត្ថុតាម ការកំណត់របស់ច្បាប់។ ចលនវត្ថុពីកំណើតមានដីធម្មជាតិដូចជាដីព្រៃឈើដីដាំដុះ ដីទុកទំនេរឬមិនអាចដាំដុះ ដីលិច ទឹកដោយទឹកនៅនឹង ឬទឹកហូរ និងសំណង់ឬការរៀបចំទាំងឡាយ ដែលស្ថិតនៅជាប់មួយកន្លែងកើតឡើងដោយអំ ពើរបស់មនុស្ស ហើយមិនអាចរំកិលឬផ្លាស់ប្ដូរកន្លែងបាន។ អចលនវត្ថុតាមកំណត់របស់ច្បាប់មាន សិទ្ធិភណ្ឌិកទាំង ឡាយលើអចលនវត្ថុនិងចលនវត្ថុទាំងឡាយដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់ជាអចលនវត្ថុ។

មាត្រា៣.

ជនគ្រប់រូបត្រូវគោរពទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋ និងកម្មសិទ្ធិឯកជនស្របច្បាប់លើអចលនវត្ថុ។ ការគ្រប់គ្រងផ្នែករដ្ឋ បាលសុរិយោដីលើអចលនវត្ថុដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋនិងការចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ លើអចលនវត្ថុទូទៅ នៅព្រះរា ជាណាចក្រកម្ពុជា ជាសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់។ បទបញ្ជានិងនីតិវិធីនៃការគ្រ ប់គ្រងអចលនវត្ថុដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋនិងត្រូវកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ ។

 

ជំពូកទី ១ អំពីគោលការណ៍នៃកម្មសិទ្ធិ ==

មាត្រា ៤.

សិទ្ធិនៃកម្មសិទ្ធិដែលចែងក្នុងមាត្រា៤៤ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឆ្នាំ ១៩៩៣ អនុវត្តទៅលើអចលនវត្ថុទាំងអស់នៃព្រះរាជា ណាចក្រកម្ពុជា តាមលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់នេះ។

មាត្រា ៥.

គ្មានបុគ្គលណាមួយត្រូវបានគេដកហូត កម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនបានទេ ប្រសិនបើការដកហូតនេះមិនមែនដើម្បីប្រយោជន៍ សាធារណៈ ។ ការដកហូតត្រូវធ្វើទៅតាមទម្រង់ និងនីតិវិធីបញ្ញត្តិដោយច្បាប់ និងបទបញ្ជាបន្ទាប់ពីបាន ផ្ដល់សំណងជាមុនដោយសមរម្យ និងយុត្តិធម៌។

មាត្រា ៦.

មានតែភាគ:ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ប៉ុណ្ណោះដែលអាចនាំអោយបានកម្មសិទ្ធិ។ រដ្ឋក៏អាចផ្ដល់កម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យជាអចលនវត្ថុ ដែលជារបស់រដ្ឋក្នុងព្រំដែនជាក់លាក់ដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់នេះដល់រូបវន្តបុគ្គល ឬនីតិបុគ្គល ដែលមានសញ្ជាតិជាខ្មែរ។ រាល់ការផ្ទេរ ឬផ្លាស់ប្ដូរសិទ្ធិនៃកម្មសិទ្ធិត្រូវធ្វើឡើងតាមវិធាននៃនីតិរួមនៃការលក់ ការបន្តមរតក ការដូរ ឬប្រទានកម្ម ឬតាមសេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការ។

មាត្រា ៧.

របបកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុមុនឆ្នាំ១៩៧៩ មិនត្រូវបានទទួលស្គាល់។

មាត្រា ៨.

មានតែរូបវន្តបុគ្គល ឬនីតិបុគ្គលដែលមានសញ្ជាតិជាខ្មែរទេទើបមានសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ លើដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ អ្នកមានឧបនិស្ស័យ ជាកម្មសិទ្ធិករលើដីនៅកម្ពុជា គឺពលរដ្ឋខ្មែរទាំងអស់ សមូហភាព ដែនដីសាធារណៈ គ្រឹះស្ថានសាធារណៈសហគមន៍ឬសមាគមកម្ពុជា សហគ្រាសសាធារណនិងក្រុមហ៊ុនស៊ីវីល ឬពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា និងគ្រប់អង្គការដែលបានទទួលស្គាល់ ដោយច្បាប់ថាជានីតិបុគ្គល។ ជនបរទេសដែលបានក្លែងបន្លំប័ណ្ណសញ្ជាតិដើម្បីអោយក្លាយជាកម្មសិទ្ធិករលើដីនៅកម្ពុជា នឹងត្រូវផ្ដន្ទាទោសដូចមានចែងក្នុងមាត្រា២៥១នៃច្បាប់នេះ។ ទ្រព្យដែលបានមកក្នុងលក្ខខណ្ឌនេះត្រូវរឹបអូស យកទុកជាសម្បត្តិរដ្ឋ ដោយរដ្ឋមិនចេញសំណងអោយឡើយ។

មាត្រា ៩.

ក្រុមហ៊ុនដែលបានចុះលើបញ្ជីនៅកម្ពុជា ហើយដែលមានភាគហ៊ុនចាប់ពី៥១ % ឡើងទៅកាន់កាប់ដោយរូបវន្តបុគ្គល មានសញ្ជាតិខ្មែរ ឬនីតិបុគ្គលនៃច្បាប់កម្ពុជាអាចជាកម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យជាដីបាន។ មានតែចំនួនភាគរយនៃប្រាក់ហ៊ុនដែលមានចែងក្នុងលក្ខន្តិកៈ ក្រុមហ៊ុនប៉ុណ្ណោះទេដែលទទួលយកជាការបាន។ រាល់ការព្រមព្រៀងដែលចុះហត្ថលេខាជាលក្ខណៈឯកជនរវាងអ្នកចូលហ៊ុនទាំងឡាយដែលមានន័យផ្ទុយពីនេះត្រូវទុកជាមោឃៈ និងគ្មានអានុភាព។
ប្រសិនបើចំនួនភាគរយដែលបានចែងក្នុងលក្ខន្តិកៈ បានប្រែប្រួលបណ្ដាលអោយក្រុមហ៊ុនលែងមាន សញ្ញាតិជាខ្មែរ ក្រុមហ៊ុនមានកាតព្វកិច្ចធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរលក្ខន្តិកៈអោយបានសមស្របតាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែងហើយត្រូវផ្ដល់ពត៌មានទៅស្ថាប័នមានកាតព្វកិច្ចអំពីការប្រែប្រួលនេះដោយ អនុវត្តអោយបានត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ជាធរមាន ។

មាត្រា ១០.

កម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលតែម្នាក់ទោះជារូបវន្តបុគ្គលក្ដី ឬនីតិបុគ្គលក្ដី គឺជាកម្មសិទ្ធិឯកត្តជន ។កម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលមួយ ក្រុមដែលមានបុព្វសិទ្ធិរៀងៗខ្លួនតាមរយៈច្បាប់ដែលមានប្បញ្ញត្តិអំពីកម្មសិទ្ធិនេះគឺជាកម្មសិទ្ធិសមូហភាព។ កម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលច្រើននាក់ដែលអនុវត្តសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយ សាមគ្គីគ្នាទៅលើទ្រព្យទាំងមូល គឺកម្មសិទ្ធិអវិភាគ។ កម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលច្រើននាក់ដែលអនុវត្តសិទ្ធិ ឯកជនផ្ដាច់មុខលើភាគខ្លះនៃទ្រព្យហើយភាគដទៃទៀតហៅថាភាគ រួមត្រូវដាក់នៅក្រោមបទបញ្ញា នីត្យានុកូល ឬតាមការព្រមព្រៀងគឺសហ-កម្មសិទ្ធិ។ ប្រភេទនៃកម្មសិទ្ធិនីមួយៗ ត្រូវបានកំណត់ដោយបទប្បញ្ញត្តិដោយឡែករបស់កម្មសិទ្ធិទាំងនោះ។

មាត្រា ១១.

របបគតិយុត្តនៃកម្មសិទ្ធិអចលនវត្ថុប្រែប្រួលទៅតាម តម្រូវការរបស់សង្គមខ្មែរដូចជា ដីកសិកម្ម ព្រៃឈើ ផ្លូវទឹក ត្រពាំង បឹងបួ ឬធារទឹក ត្រើយសមុទ្រ ឬច្រាំងទន្លេ អចលនវត្ថុក្នុងទីក្រុង និងដីសំរាប់សាងសង់តំបន់អភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម។ ច្បាប់ពិសេសត្រូវបំពេញបទប្បញ្ញត្តិទាំងឡាយនៃអត្ថបទច្បាប់នេះ ឬតាំងបដិបញ្ញត្តិដើម្បីរក្សានូវ ការចាំបាច់ខាងសង្គម កិច្ចការរៀបចំដែនដី និងនគររូបនីយកម្ម។ បទបញ្ជាទាំងឡាយនឹងបញ្ជាក់លំអិតនូវរបបផ្សេងៗ នៃកម្មសិទ្ធិដោយគោរពតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់។

ជំពួកទី២ អំពីកម្មសិទ្ធិសាធារណ

មាត្រា ១២.

រដ្ឋជាកម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យសម្បត្តិទាំងឡាយក្នុង ដែនដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបានចែងក្នុងមាត្រា៥៨នៃរដ្ឋ ធម្មនុញ្ញឆ្នាំ១៩៩៣ និងច្បាប់និទាយាទភាពទាំងអស់ ឬទ្រព្យដែលម្ចាស់ប្រគល់អោយរដ្ឋដោយស្ម័គ្រចិត្ត ឬទ្រព្យដែល មិនមែនជាកម្មវត្ថុនៃការយកធ្វើជារបស់ឯកជនតាមច្បាប់ ឬមិនមែនជាទ្រព្យដែលកំពុងកាន់កាប់ជារបស់ឯក ជនស្របតាមច្បាប់បទបញ្ញត្តិនៃជំពូកទី៤ នៃច្បាប់នេះ។

មាត្រា ១៣.

ក្រៅពីរដ្ឋសមូហភាពដែនដីសាធារណ:គ្រឹះស្ថានសាធារណ: និងនីតិបុគ្គលនៃនីតិសាធារណ:ដែលបានទទួល ស្គាល់ ដោយច្បាប់ ថាជានីតិបុគ្គលអាចជាកម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យជាអចលនវត្ថុក្នុងលក្ខខណ្ឌ ដែលបានកំណត់ក្នុងជំពូកនេះ។

មាត្រា ១៤.

ទ្រព្យមួយចំនួនរបស់រដ្ឋ ឬរបស់សមូហភាពដែនដីសធារណៈ ដែលត្រូវបានដាក់នៅក្រោមរបបគតិយុត្ត ពិសេសគឺជា ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈ។ ទ្រព្យមួយចំនួនទៀតត្រូវគ្រប់គ្រងដូចកម្មសិទ្ធិ ឯកជននិងអា ចជាកម្មវត្ថុនៃកិច្ចការជំនួញ គឺជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈ។

មាត្រា ១៥.

រាប់ចូលក្នុងសម្បត្តិសាធារណ:របស់រដ្ឋនិងរបស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈ៖

• ទ្រព្យទាំងឡាយដែលបង្ហាញនូវការកើតឡើងពីធម្មជាតិដូចជា ព្រៃឈើ ផ្លូវទឹកដែល នាវា ឬក្បូនចេញចូល

បាន បណ្ដែតបាន បឹងធម្មជាតិ ច្រាំងទន្លេ ដែលនាវា ឬក្បូនចេញចូលបាន បណ្ដែតបាន និងត្រើយសមុទ្រ។

• ទ្រព្យទាំងឡាយដែលជាកម្មវត្ថុនៃការរៀបចំពិសេសសម្រាប់ប្រយោជន៍ទូទៅដូចជាតីរឋាន កំពង់ផែ ផ្លូវដែ

ក ស្ថានីយរថភ្លើងនិងព្រលានយន្តហោះ។

• ទ្រព្យទាំងឡាយដែលត្រូវបានដាក់អោយប្រើប្រាស់ជាសាធារណ:តាមស្ថានភាពកំណើតឬក្រោយពីបានរៀប

ចំដូចជា ផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវលំ ផ្លូវរទេះ ផ្លូវដើរ សួនច្បារនិងឧទ្យានសាធារណ: និងដីចំណី។

• ទ្រព្យទាំងឡាយដែលត្រូវបានដាក់អោយដំណើរការសំរាប់សេវាសាធារណៈ ដូចជាសាលារៀន ឬអគារសិក្សា

សាធារណអគាររដ្ឋបាល មន្ទីរពេទ្យសាធារណៈទាំងឡាយ

• ទ្រព្យទាំងឡាយដែលបង្កើតជាដែនបំរុងធម្មជាតិការពារដោយច្បាប់
• បេតិកភណ្ឌបុរាណវិទ្យា វប្បធម៌និងប្រវត្តិសាស្រ្ត
• អចលនវត្ថុជាព្រះរាជទ្រព្យដែលមិនមែនជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់ព្រះរាជវង្សានុវង្ស។ អចលនវត្ថុជា

ព្រះរាជទ្រព្យត្រូវបាន ចាត់ចែងដោយព្រះមហាក្សត្រកំពុងគ្រងរាជ្យ។

មាត្រា ១៦.

ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណ:របស់រដ្ឋមិនអាចលក់ដូរបានឡើយហើយ កម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យទាំងនោះមិនអាចកំណត់អាជ្ញាយុ កាលបានទេ។ ទ្រព្យសម្បត្តិសាធាណ:របស់រដ្ឋ មិនអាចឋិតនៅក្រោមការកាន់កាប់ដោយលទ្ធកម្មពិសេសនៃជំពូក ទី៤ នៃច្បាប់នេះបានទេ។ ប៉ុន្តែទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណរបស់រដ្ឋអាចជាកម្មវត្ថុនៃការអនុញ្ញាតអោយកាន់កាប់ ឬប្រើ ប្រាស់ជាបណ្ដោះអាសន្នមិនទៀងហើយអាចដកហូតវិញបានបើមិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធផ្សេងៗ លើកលែង តែបានអនុញ្ញាតតាមជំពូកទី៣ នៃច្បាប់នេះ។ ការអនុញ្ញាតទាំងនេះមិនអាចប្រែក្លាយទៅជាកម្មសិទ្ធិ ឬជាសិទ្ធិនៃភ ណ្ឌិកជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកកាន់កាប់ទ្រព្យទាំងនោះបានឡើយ។ ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ នៅពេលបាត់បង់ ផលប្រយោជន៍សាធារណៈអាចត្រូវចាត់បញ្ចូលជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋតាមរយៈច្បាប់អនុបយោគ។

មាត្រា ១៧.

ទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋនិងនីតិបុគ្គលសាធារណៈ អាចជាកម្មវត្ថុនៃការលក់ ការដូរ ការបែងចែក ឬការផ្ទេរសិទ្ធិ តាមការកំណត់ដោយច្បាប់។ ទ្រព្យទាំងនោះអាចផ្ដល់អោយតាមរយៈភតិសន្យា និងជាកម្មវត្ថុនៃកិច្ចសន្យាដែលបាន ធ្វើឡើងត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់។ លក្ខខណ្ឌទាំងឡាយនិងនីតិវិធីនៃការលក់និងគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋ និង របស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈ នឹងកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ។ គ្មានការលក់ណាមួយអាចត្រូវបានសម្រេចដោយគ្មាន អនុក្រឹត្យនេះឡើយ។ ដីជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋអាចជាកម្មវត្ថុនៃសម្បទាន ក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលមានចែងក្នុង ជំពូកទី៥នៃច្បាប់នេះ។ គ្មានការចាប់យកដីតាមទំនើងចិត្តណាមួយ អាចកើតឡើងទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរប ស់រដ្ឋ ឬរបស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈបានឡើយ ចាប់ពីច្បាប់នេះចូលជាធរមាន ទោះបីស្របនឹងជំពូកទី៤ នៃច្បាប់នេះ ក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែដីទំនេរនៃទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋ អាចត្រូវបានបែងចែកទៅអោយបុគ្គលដែលត្រូវការដីក្នុង គោលដៅសង្គមកិច្ចតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ។

មាត្រា ១៨.

ត្រូវទុកជាមោឃ:និងគ្មានអនុភាព ហើយមិនអាចត្រូវបានធ្វើនិយ័តកម្ម ទោះតាមរូបភាពណាក៏ដោយនូវ៖

• រាល់ការចូលកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណ:របស់រដ្ឋ និងរបស់នីតិបុគ្គលសាធារណៈ និងរាល់ការបំប្លែង

ការកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋទៅជាសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិ ទោះបីការកាន់កាប់និងការបំប្លែង នេះកើត មាននៅពេលណាក៏ដោយ ដែលមិនស្របតាម លិខិតបទដ្ឋាន គតិយុត្ត និងវិធីដែលបានកំណត់ កន្លងមក

• រាល់ការបំប្លែងទៅជាសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិនៃដីសម្បទាន ទោះជាការបំប្លែងនោះកើតឡើងមុនពេលច្បាប់នេះចូល

ជាធរមានក៏ដោយ លើកលែងតែសម្បទានដែលឆ្លើយតបទៅនឹងប្រយោជន៍សង្គម

• រាល់សម្បទានមិនស្របនិងបញ្ញត្តិទាំងទាំងឡាយនៃជំពូកទី៥
• រាល់ការចូលកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋទោះ ជាតាមរូបភាពណាក៏ដោយដែលបានកើតឡើង

ក្រោយច្បាប់នេះចូលជាធរមាន ។

មាត្រា ១៩.

បុគ្គលទាំងឡាយដែលមានប័ណ្ណ ឬមានថ្សានភាពជាក់ស្ដែងឋិត នៅក្រោមឥទ្ធិពលនៃមាត្រា១៨ នៃច្បាប់នេះមិនអាចទាមទារសំណងទូទាត់ ឬសោហ៊ុយសំរាប់ការថែទាំ ឬការរៀបចំដែលបានធ្វើនៅលើអចលនវត្ថុដែលបានកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់បានឡើយ។ លទ្ធកម្មណាមួយដោយខុសច្បាប់ និងដោយចេតនា ឬ ដោយបោកប្រាស់លើទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ របស់នីតិបុគ្គលសាធារណ:ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដូចមានចែងក្នុងមាត្រា២៥៩ នៃច្បាប់នេះ។ ចំពោះការកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណ: ដែលបណ្ដាលអោយខូចខាតឬធ្វើអោយយឺតយ៉ាវដល់ការងារដែលជា ប្រយោជន៍ទូទៅពិសេស ចំពោះការកាន់កាប់ដីចំណីផ្លូវកំរិតទោសនឹងត្រូវកំណត់ជាទ្វេ។ ក្នុងគ្រប់ករណីបើជនល្មើសមិនបញ្ឈប់ការកាន់កាប់របស់ខ្លួនក្នុងរយៈពេលដែលបានកំណត់ដោយ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចទេ អាជ្ញាធរអាចដំណើរការបណ្ដេញជនល្មើសចេញ ។

ជំពួកទឺ៣ អំពីកម្មសិទ្ធិរបស់សមូហភាព

ផ្នែកទី១ អំពីអចលនវត្ថុរបស់វត្ត

មាត្រា ២០.

អចលនវត្ថុជាដីនិងជាសំណង់ដែលមាននៅក្នុងនិងក្រៅបរិវេណវត្តអារាមនៃព្រះពុទ្ធសាសនាជាបេតិកភ័ណ្ឌប្រើប្រាស់ក្រោមការថែទាំរបស់គណៈកម្មការវត្ត។

មាត្រា ២១.

អចលនវត្ថុរបស់វត្តមិនអាចលក់ដូរឬធ្វើអំណោយហើយគ្មានកំណត់អាជ្ញាយុកាលឡើយ ។ អចលនវត្ថុរបស់ វត្តអាចជួល ឬប្រវាស់បាន តែផលទុនដែលបានមកពីការជួល ឬប្រវាស់នេះ ត្រូវទុកសំរាប់តែកិច្ចការក្នុងសាសនាប៉ុណ្ណោះ។ កិច្ចការពារទ្រព្យទាំងនេះត្រូវធានាដោយតំណាងគណៈកម្មការវត្ត។ នីតិវិធីនៃការជ្រើសរើសគណៈកម្មការ និងតំណាងដើម្បីការពារផលប្រយោជន៏វត្តត្រូវកំណត់ដោយប្រកាសរបស់ក្រសួងធម្មការនិងសាសនា។

មាត្រា ២២.

ទីកន្លែងសក្ការៈបូជានិងទ្រព្យសម្បត្តិនៃជំនឿសាសនាដ៏ទៃទៀតមិនស្ថិតក្រោមរបបដែលមានបញ្ញត្តិ ក្នុងមាត្រា២០ និងមាត្រា២១ នៃច្បាប់នេះឡើយ។ ទ្រព្យទាំងនោះត្រូវគ្រង់គ្រងដោយសមាគមនៃសាសនិកដែលបង្កើតឡើងទៅ តាមបញ្ញត្តិនៃច្បាប់ ។

ផ្នែកទី២ អំពីអចលនវត្ថុរបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច

មាត្រា ២៣.

សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច គឺជាក្រុមមនុស្សដែលរស់ នៅលើដែនដីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលសមាជិកទាំងអស់ បង្ហាញនូវការឯកភាពនៃជាតិពន្ធុសង្គមវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចប្រតិបត្តិរបៀបរស់នៅតាមប្រពៃណី និង ដាំដុះលើដីដែលខ្លួនកាន់កាប់ទៅតាម ក្បួនខ្នាតទំនៀម ទំលាប់នៃការប្រើប្រាស់ជាសមូហភាព។ ក្នុងពេលរង់ចាំការកំណត់ខាងផ្លូវច្បាប់នូវលក្ខន្តិក:របស់សហគមន៍ ក្រុមដែលមានជាក់ស្ដែងមកទល់បច្ចុប្បន្ន នេះនឹងបន្តគ្រប់គ្រងសហគមន៍ និងអចលនវត្ថុរបស់ខ្លួនតាមប្រពៃណីហើយត្រូវអនុវត្តតាមបញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះ។

មាត្រា ២៤.

ចាត់ទុកជាសមាជិក នៃសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចដែលអាចទទួលគុណប្រយោជន៍ពីការធានាសិទ្ធិ និងការការពារដែលរៀបចំឡើងដោយច្បាប់នេះរាល់បុគ្គលដែលឆ្លើយតបទៅ នឹងលក្ខណ:វិនិច្ឆ័យនៃជាតិពន្ធុ អំពីវប្បធម៌ និងសង្គមរបស់សហមន៍ដែលទទួលស្គាល់ដោយមតិភាគច្រើននៃសមាជិកដ៏ទៃទៀតនិងដោយព្រមទទួលនូវសាមគ្គីភាព និងភាពចំណុះដែលនាំអោយមានការចូលក្នុងសហគមន៍។

មាត្រា ២៥.

ដីសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច គឺជាដីទាំងអស់ដែលសហគមន៍បានរៀបចំនិវេសនដ្ឋាននិងប្រកបរបរ កសិកម្ម ប្រពៃណី។ ដីសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចមិនមែនមានតែដីដែលបានដាំដុះជាក់ស្ដែងនោះទេ ប៉ុន្តែមានដីបំរុងចាំបាច់ ក្នុងការដូរវេនដំណាំ ថែមទៀតដែលតម្រូវទៅតាមរបៀបទាញយកផលដែលធ្លាប់ធ្វើកន្លងមក ហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយអាជ្ញាធររដ្ឋបាល។ ការវាស់វែងនិងការកំណត់ព្រំប្រទល់នៃអចលនវត្ថុរបស់សហគមន៍ទាំងនោះ ត្រូវកំណត់ទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែងដូច ដែលបាន អះអាងដោយសហគមន៍ដោយមានការព្រមព្រៀងពីអ្នកជិតខាងនិងដែលបានកំណត់តាមនីតិវិធីក្នុង មាតិកាទី៦ នៃច្បាប់នេះនិងអនុក្រឹត្យពាក់ព័ន្ធ។

មាត្រា ២៦.

កម្មសិទ្ធិនៃអចលនវត្ថុដែល បានចែងក្នុងមាត្រា២៥ ត្រូវបានផ្ដល់ដោយរដ្ឋជូនសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចជាកម្មសិទ្ធិ សមូហភាព។ កម្មសិទ្ធិសមូហភាពរួមមានរាល់សិទ្ធិ និងការការពារកម្មសិទ្ធិដូចកម្មសិទ្ធិឯកជនដែរ។ ប៉ុន្តែសហគមន៍នោះគ្មានសិទ្ធិចាត់ចែងនូវចំណែកណាមួយនៃកម្មសិទ្ធិសមូហភាពដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋអោយទៅបុគ្គល ឬក្រុមណាមួយបានឡើយ។ ការអនុវត្តនូវសិទ្ធិជាកម្មសិទ្ធិទាក់ទងនឹងអចលនវត្ថុរបស់សហគមន៍និងលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់នៃការប្រើប្រាស់ដីត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់អាជ្ញាធរប្រពៃណីនិងត្រូវដាក់អោយនៅក្រោមច្បាប់នៃការអនុវត្តទូទៅទាក់ទង់នឹងអចលនវត្ថុដូចជាច្បាប់ការពារបរិស្ថានជាដើម។ បញ្ញត្តិនៃមាត្រានេះមិនមែនជាឧបសគ្គដល់សកម្មភាពការងារ របស់រដ្ឋដែលជាតម្រូវការនៃផលប្រយោជន៍ជាតិ តម្រូវការជាបន្ទាន់របស់ជាតិឡើយ ។

មាត្រា ២៧.

ដើម្បីសម្រួលការវិវត្តន៍វប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនៃសមាជិកសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនិងដើម្បីអនុញ្ញាត អោយពួកគេបានចេញដោយសេរីពីសហគមន៍ ឬរួចផុតពីការបង្ខិតបង្ខំសិទ្ធិនៃកម្មសិទ្ធិឯកត្តជនអាចនឹងត្រូវផ្ទេរជាពិសេសអោយពួកគេបានលើចំណែកសមស្របមួយនៃដីដែលប្រើដោយសហគមន៍ ប៉ុន្តែចំណែកនៃដីដែលជាកម្មវត្ថុ នៃការយកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិឯកជននោះមិនអាចជាដីដែលចូលក្នុងនិយមន័យទូទៅនៃទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋទេ។

មាត្រា ២៨.

គ្មានអាជ្ញាធរណាមួយក្រៅពីសហគមន៍ អាចទទួលបានសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចបានឡើយ។

មាតិកាទី ២ អំពីលទ្ធកម្មនៃកម្មសិទ្ធិ

ជំពូកទី ៤ អំពីការបង្កើតឡើងវិញនូវកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុតាមលទ្ធកម្មពិសេសនៃភោគ:

មាត្រា ២៩.

ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃការបង្កើតឡើងវិញនូវកម្មសិទ្ធិ លើអចលនវត្ថុនៅកម្ពុជាក្រោយសម័យមាន វិបត្តិពីឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ ឆ្នាំ ១៩៧៩ ដោយមិនចំណុះទៅនឹងវិធានទូទៅនៃអាជ្ញាយុកាល ស្ដីពីកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុភោគនៃអចលនវត្ថុដែ លត្រូវបានទទួលស្គាល់ចាប់ ពីឆ្នាំ ១៩៨៩ អាចបង្កើតជាពិសេសនូវសិទ្ធិភណ្ឌិកលើ អចលនវត្ថុនិងនាំទៅដល់លទ្ធក ម្មនៃកម្មសិទ្ធិដោយកាន់កាប់ទ្រព្យក្នុងលក្ខខណ្ឌ ដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់នេះ។ ការចូលកាន់កាប់ភោគៈត្រូវបញ្ច ប់នៅពេលដែលច្បាប់នេះចូលជាធរមាន។

មាត្រា ៣០.

បុគ្គលទាំងឡាយដែលបានអាស្រ័យផលនៃភោគ:ដោយសន្តិវិធី និងមិនមានការជំទាស់ចាប់ពី៥(ប្រាំ)ឆ្នាំយ៉ាងតិចគិ តមកដល់កាលបរិច្ឆេទនៃ ការប្រកាសអោយប្រើច្បាប់នេះលើអចលនវត្ថុដែលមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ក្នុង ការកាន់កាប់ជាឯកជនមានសិទ្ធិស្នើសុំប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិស្ថាពរ។ ក្នុងករណីមានការជំទាស់ដល់ការផ្ដល់ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ស្ថាពរនេះ អ្នកតវ៉ាត្រូវយកភ័ស្តុតាងមកបញ្ជាក់ថាខ្លួនឯងផ្ទាល់បានបំពេញ លក្ខខណ្ឌនៃភោគៈដោយសន្តិវិធី និងមិន មានការជំទាស់ចាប់ពី៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំនៅលើអចលនវត្ថុដែលមានទំនាស់ ឬយកភ័ស្តុតាងដែល ថាខ្លួនបានទិញអចលនវត្ថុនោះពីភោគៈដើម ឬពីសិទ្ធិវន្តស្របច្បាប់ ឬ អ្នកទទួលផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬពីសន្តតិជនរបស់ខ្លួន ។

មាត្រា ៣១.

បុគ្គលដែលបានអាស្រ័យផលនៃភោគ:កន្លងមក គិតមកដល់កាលបរិច្ឆេទ ដែលច្បាប់នេះចូលជាធរមានប្រសិន បើបានបំពេញគ្រប់គ្រាន់ នូវលក្ខខណ្ឌទាំងឡាយ ក្នុងការក្លាយទៅជាកម្មសិទ្ធិករអាច ត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយអាជ្ញា ធរមានសមត្ថកិច្ចអោយបន្ថែមរយៈពេលកាន់កាប់ភោគៈរបស់ខ្លួនរហូតគ្រប់រយ:ពេលស្របច្បាប់៥(ប្រាំ)ឆ្នាំនិងបាន ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិស្ថាពរ។ ការអនុញ្ញាតអោយបន្តរយៈពេលមិនអាចត្រូវបានបដិសេធ ដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចឡើ យប្រសិនបើភោគ:បានមក ដោយសន្តិវិធីនិងមិនមានជំទាស់។ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចដែលបដិសេធដោយរំលោភ នូវការអនុញ្ញាតអោយបន្តរយៈពេលត្រូវទទួលខុសត្រូវផ្ទាល់ខ្លួនចំពោះមុខច្បាប់។ ការទទួលស្គាល់ដោយភាពលោភ ដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចនូវភោគៈដែលមិនបំពេញ លក្ខខណ្ឌនៃច្បាប់ត្រូវចាត់ទុកជាមោឃៈ និងគ្មានអនុភាព។ អាជ្ញាធរដែលបានទទួលស្គាល់ដោយរំលោភនេះត្រូវទទួលខុសត្រូវដោយផ្ទាល់ខ្លួនចំពោះមុខច្បាប់។

មាត្រា ៣២.

អចលនវត្ថុទាំងឡាយដែលមិនអាចក្លាយទៅជាកម្មសិទ្ធិនៃអ្នកកាន់ កាប់ស្របតាមច្បាប់នេះក្នុងករណីភោគី បំពេ ញមិនបាននូវលក្ខខណ្ឌនៃច្បាប់ដោយហេតុមកពីលក្ខណសម្បត្តិរបស់ខ្លួនជាភោគីកេងបន្លំ ឬដោយឥរិយាបថរបស់ ខ្លួនជាភោគីដែលលួចលាក់នឹងច្បាប់ ឬដែលមិនចេញមុខ ឬជាភោគីដោយប្រើហឹង្សា។ អចលនវត្ថុនោះត្រូវទុកជា សម្បត្តិរដ្ឋហើយមិនអាចអោយជនណាចូលកាន់កាប់ជាភោគីថ្មី សំរាប់លទ្ធកម្មនៃកម្មសិទ្ធិក្នុងលក្ខខណ្ឌជំពូកនេះបា នឡើយ ។

មាត្រា ៣៣.

ក្នុងករណីមានការដកហូតអចលនវត្ថុ របស់នីតិបុគ្គលសាធារណ រឺរបស់បុគ្គលអែកជនដោយគ្មានប័ណ្ណប្រសិនបើ គ្មានបណ្ដឹងតាមទារ ពីភោគីស្របច្បាប់នៃអចលនវត្ថុដែលបានដកហូត។ បណ្ដឹងទាមទារនេះមានរយពេល៣ (បី) ឆ្នាំបាច់ពីថ្ងៃដែលរដ្ឋប្រកាសដកហូត ។

មាត្រា ៣៤.

អ្នកកាន់កាប់ថ្មីលើអចលនវត្ថុ របស់នីតិបុគ្គលសាធារណរឺរបស់បុគ្គលអែកជនដោយគ្មានប័ណ្ណក្រោយច្បាប់នេះចូ លជាធរមាន ត្រូវចាត់ទុកជាអ្នកកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ ហើយត្រូវទទួលទោសដូចមានចែងក្នុងមាត្រា២៥៩ នៃ ច្បាប់នេះ។

មាត្រា ៣៥.

មានតែអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចក្នុងនាមរដ្ឋ និងនីតិបុគ្គលសាធារណប៉ុណ្ណោះដែល អាចអោយអ្នកកាន់កាប់អចលន វត្ថុគ្មានប័ណ្ណ រឺមិនគ្រប់គ្រាន់ចាកចេញពីទីតាំងអចលនវត្ថុនោះ។ សាមញ្ញជនរឺអាជ្ញាធរដែលមិនតាំងនាមរដ្ឋរឺ នីតិបុ គ្គលសាធារណគ្មានសមត្ថកិច្ចដេញអ្នកកាន់កាប់ដោយសន្តិភាពមានប័ណ្ណត្រឹម ត្រូវដោយប្រើកម្លាំងបានឡើយ។ កា រដេញអាចធ្វើបានតែតាមការបង្គាប់របស់តុលាការ យោងតាមបណ្ដឹងរបស់បុគ្គល ដែលបានប្ដឹង ទាមទារទ្រព្យ។តុ លាការត្រូវពិនិត្យបញ្ជាក់រូបភាព ប្រភពកាលបរិច្ឆេទ និងលក្ខខណ្ឌទាំងឡាយនៃប័ណ្ណដែលបានបង្ហាញ។ តុលាការ មិនអាចប្រកែកក្នុងការបង្គាប់អោយចាកចេញដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់បុគ្គលដែលបង្ហាញប័ណ្ណត្រឹមត្រូវ និងពេញ លេញរបស់សុរិយោដីបានឡើយ ។

មាត្រា ៣៦.

បើវិធានការបណ្ដេញចេញ បង្គាប់ដោយតុលាការអាចបណ្ដាលអោយមានភាពវឹកវរ រឺមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដល់ស ង្គម អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចអាចសុំព្យួរការអនុវត្តន៍ជាបណ្ដោះអាសន្នបាន។

មាត្រា ៣៧.

លទ្ធកម្មនៃកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុភោគអាចស្រេចបាន ចំពោះតែគុណប្រយោជន៍ដល់បុគ្គលដែលបានកាន់កាប់អ ចលនវត្ថុស្របតាមលក្ខខណ្ឌនៃច្បាប់នេះ។ លទ្ធកម្មនេះមិនអាចជាគុណប្រយោជន៍ដល់ភោគីកេងបន្លំឡើយ ។

មាត្រា ៣៨.

ដើម្បីក្លាយទៅជាកម្មសិទ្ធិអចលនវត្ថុបាន លុះត្រាភោគនោះត្រូវបានកាន់កាប់ដោយពិតប្រាដកគ្មានហិង្សា ដឹងលឺជា សាធារណគ្មានអាក់ខាននិងដោយសុចរិត។ ភោគីត្រូវកាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយពិតប្រាកដគឺថា ភោគីទោះកាន់កា ប់ដោយខ្លួនអែងក្ដី អោយអ្នកដទៃធ្វើអោយក្ដី ត្រូវកាន់កាប់អោយឃើញ ថាការនោះប្រាកដជាធ្វើដើម្បីខ្លួនក្នុងគោ លដៅខ្លួនជាភោគីយ៉ាងផ្ដាច់មុខ កុំអោយឃើញថាការដែលធ្វើនោះគឺធ្វើដោយសារសិទ្ធិណាមួយផ្សេងទៅវិញ។ ប្រ សិនបើភោគីពិតប្រាកដមិនចេញមុខ នៅពីក្រោយភោគីមិនពិតប្រាកដភោគីនោះមិនអាចទាមទារប័ណ្ណភោគដើម្បី ធ្វើលទ្ធកម្មទៅជាកម្មសិទ្ធិបានឡើយ។ ភោគនោះត្រូវចាត់ទុកជាមោឃ ។ ភោគីត្រូវកាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយគ្មាន ហិង្សាគឺថា ភោគដែលបានមកដោយហិង្សាមិនទុកជាភោគត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែបើកាលណាគេប្រើ ហិង្សាក្នុងពេលមានតតិយជនអិតសិទ្ធិសោះមកដណ្ដើមនោះ ហិង្សាគ្មានអិទ្ធិពលអ្វីទៅលើភោគដែលគេបានដោយ សន្តិភាពតាំងពីដើមមកទេ ។ ភោគីត្រូវកាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយដឹងលឺ ជាសាធារណ គឺថាភោគីត្រូវកាន់កាប់ដោ យអិតលាក់បិទបាំងអ្នកទាំងពួងដែលចង់តវ៉ា អំពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួនលើវត្ថុនោះនឹងបានដឹងលឺឃើញមិនខាន។ ភោគីត្រូវ កាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយគ្មានអាក់ខាន គឺថាភោគីត្រូវធ្វើនូវកិច្ចការផងទាំងពួងតាមធម្មតាជាប្រក្រតី ក្នុងរយពេល ចាំបាច់នៃការទាមទារលទ្ធកម្ម កម្មសិទ្ធិ។ ការអាក់ខានក្នុងរយ:ពេលខ្លីរឺបោះបង់ទុកអោយនៅទំនេរដើម្បីអោយមា នជីជាតិឡើងវិញមិនមែនជា អុបសគ្គដល់លទ្ធកម្ម កម្មសិទ្ធិនោះទេ ។ ភោគីត្រូវកាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយសុចរិត គឺថា ភោគីមិនដឹងពីសិទ្ធិជាយថាហេតុរបស់តតិយជនលើវត្ថុដែលកំពុងកាន់កាប់នោះសោះ។

មាត្រា ៣៩.

ក្នុងការរង់ចាំដើម្បីអោយបានទៅជាកម្មសិទ្ធិពេញលេញ ភោគដែលស្របតាមបញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះបង្កើតបានជាសិទ្ធិ ភណ្ឌិកលើអចលនវត្ថុ។ ភោគៈនេះអាចជាកម្មវត្ថុនៃការផ្លាស់ប្ដូរផ្ទេរសិទ្ធិ រឺជាកម្មវត្ថុនៃកិច្ចការជំនួញ។

មាត្រា ៤០.

ក្នុងការរង់ចាំការរៀបចំឡើងវិញនូវប្លង់សុរិយោដី និង សៀវភៅគោលបញ្ជីដី អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចត្រូវបន្តចេញ ប័ណ្ណសំគាល់សិទ្ធិកាន់កាប់អចលនវត្ថុចំពោះភោគដែលមានកន្លងមក មុនច្បាប់នេះចូលជាធរមាន។ ប័ណ្ណសំគាល់ សិទ្ធិនេះអាចនឹងបង្កើតបានប័ណ្ណស្ថាពរនៃកម្មសិទ្ធិដែលមានលក្ខណមិនអាចតវ៉ាបានលុះត្រាតែគ្មានការជំទាស់នៅ ពេលបង្កើតសៀវភៅគោលបញ្ជីដី។ ក្នុងករណីមានការជំទាស់ទាមទារការកំណត់ថានរណា ជាភោគីស្របច្បាប់នៃ អចលនវត្ថុនោះត្រូវផ្អែកលើការស៊ើបអង្កេតបន្ថែម នូវរាល់ភស្តុតាងដែលពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។ ប័ណ្ណសំគាល់សិទ្ធិកា ន់កាប់អលចនវត្ថុ គឺជាភស្តុតាងមួយប៉ុន្តែមិនអាចកំណត់តែអែកអែងបានទេ។

មាត្រា ៤១.

ត្រូវហាមឃាត់ការចេញប័ណ្ណសំគាល់សិទ្ធិកាន់អចលនវត្ថុ ដែលមិនអាចយកធ្វើជារបស់អែកជនបានរឺដែលមិនបាន កាន់កាប់តាម ខណ្ឌស្របច្បាប់។

មាត្រា ៤២.

បុគ្គលទាំងឡាយដែលមិនបានចុះបញ្ជីភោគ:ស្របច្បា់របស់ខ្លួន ដោយហេតុមិនបានដឹងរឺដោយធ្វេសប្រហែសអ្នក នោះនៅតែមានសិទ្ធិ ត្រូវបានការពារតាមអំណាចនៃមាត្រា២៩ មាត្រា៣០ និងមាត្រា៣១ នៃច្បាប់នេះ។

មាត្រា ៤៣.

ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណ:របស់រដ្ឋមិនអាចជាលទ្ធកម្មកម្មសិទ្ធិបានឡើយ ទោះក្នុងករណីណាក៏ដោយ។ស្ថានភាពនៃអ្ន កកាន់កាប់ទ្រប្យសម្បត្តិសាធារណ:របស់រដ្ឋនៅតែមិនទៀងទាត់និងខុសច្បាប់ដដែល ប្រសិនជាស្ថានភាពនោះមិន កើតចេញពីការអនុញ្ញាតតាមបែបផែនដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់ទេនោះ។ បុគ្គលកាន់កាប់ខុសច្បាប់គ្មានសិទ្ធិ ទាមទារសំណងសំរាប់ចំណាយលើការងារនិងការកែលំអដែលខ្លួនបានធ្វើនៅលើអចលនវត្ថុនោះឡើយ។

មាត្រា ៤៤.

ប័ណ្ណរឺអែកសារសំគាល់សិទ្ធិកាន់កាប់អចលនវត្ថុ ជាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណរបស់រដ្ឋ រឺរបស់នីតិបុគ្គលសាធារណដែ លចេញដោយអាជ្ញាធរ មានសមត្ថកិច្ចអោយដល់បុគ្គលអែកជន ត្រូវទុកជាមោឃនិងគ្មានតម្លៃគតិយុត្ត។ ភ្នាក់ងារ ដែលចេញប័ណ្ណ អែកសារសំគាល់សិទ្ធិកាន់កាប់នេះត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ទាំងខាងស៊ីវិលនិងព្រហ្មទ ណ្ឌ។ អាជ្ញាធរដែលព្រងើយកន្តើយចំពោះការរំលោភខុសច្បាប់តាមរបៀបនេះ ដែលខ្លួនបានដឹងចាត់ទុកជាអ្នករួម គំនិតហើយត្រូវទទួលទោសដូចគ្នានឹងចារីដែរ។

មាត្រា ៤៥.

ក្នុងករណីដែលអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចមិនព្រមចេញប័ណ្ណសគាល់សិទ្ធិកាន់កាប់អចលនវត្ថុដល់អ្នកកាន់កាប់ អចល នវត្ថុនោះ អាចធ្វើពាក្យប្ដឹងទៅក្រសួងរៀបចំដែនដីនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់។

មាត្រា ៤៦.

ការចេញប័ណ្ណសំគាល់សិទ្ធិកាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច អោយបុគ្គលក្រៅពីភោគីពិតប្រាកដ ដែលបានកាន់កាប់អចលនវត្ថុ គឺជាបទល្មើសដែលត្រូវទទួលទោសតាមបញ្ញត្តិនៃមាត្រា២៦១ នៃច្បាប់នេះ។

មាត្រា ៤៧.

វិវាទរវាងភោគីចំពោះអចលនវត្ថុមួយ នឹងត្រូវដាក់អោយធ្វើការស៊ើបអង្កេតនិងដោះស្រាយតាមនីតិវិធីដែលបានកំ ណត់។ លទ្ធផលនៃការស៊ើបអង្កេត ត្រូវដាក់ជូនគណកម្មការសុរិយោដីដែលបង្កើតឡើង នៅក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់។ គណកម្មការនេះត្រូវធ្វើសេចក្ដីសំរេចលើបដិវាទកម្មនោះ។ ក្នុងករណីមិនសុខចិត្តគូរវិ វាទអាចប្ដឹងទៅតុលាការបាន។ ការរៀបចំនិង ការប្រព្រឹត្តទៅនៃគណកម្មការនេះត្រូវកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ។

ជំពូកទឺ៥ អំពីសម្បទានដី

មាត្រា ៤៨.

សម្បទានដីជាសិទ្ធិស្របច្បាប់ដែលបានចែងក្នុងអែកសារគតិយុត្ត ចេញដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចតាម អំណាច ឆន្ទានុសិទ្ធិ អោយរូបវន្តបុគ្គល រឺក្រុមមនុស្សដើម្បីកាន់កាប់ដី និងប្រើប្រាស់សិទ្ធិលើដីនោះតាមការកំណត់នៃច្បាប់ នេះ។

មាត្រា ៤៩.

សម្បទានដីត្រូវឆ្លើយតបទៅនឹងប្រយោជន៍សង្គម រឺទៅនឹងប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច។ សម្បទានដីឆ្លើយតបទៅនឹងប្រ យោជន៍សង្គម អនុញ្ញាតអោយអ្នកទទួលប្រយោជន៍ រៀបចំដើម្បីសង់លំនៅឋានរឺនិងដាំដំណាំនៅលើដីដែលជាកម្ម សិទ្ធិរបស់រដ្ឋដើម្បីធានាការចិញ្ចឹមជីវិត។ សម្បទានដីត្រូវឆ្លើយតបទៅនឹងប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច អនុញ្ញាតអោយអ្នក ទទួលប្រយោជន៍កាប់ឆ្ការ ទាញយកផលធ្វើអាជីវកម្មក អុសស្សាហកម្មលើដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

មាត្រា ៥០.

សម្បទានអាចមានរូបភាពផ្សេងទៀតដូចជាការអនុញ្ញាតអោយប្រើប្រាស់ រៀបចំ រឺធ្វើអាជីកម្មដីដែលជាទ្រព្យស ម្បត្តិរបស់រដ្ឋទោះជាភ្ជាប់ រឺមិនភ្ជាប់ទៅនឹងការបំពេញសេវាសាធារណ ក៏ដោយមានជាអាទិ៍សម្បទានរ៉ែ សម្បទាន ព្រលានយន្តហោះ សម្បទានរៀបចំតំបន់អុស្សាហកម្ម សម្បទាននេសាទ។ សម្បទានទាំងនេះមិនឋិត នៅក្រោមប ទបញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះទេ ។

មាត្រា ៥១.

សម្បទានដីអាចប្រគល់អោយដោយ អិតគិតថ្លៃទេលើកលែងតែសម្បទាន ឆ្លើយតបទៅនឹងប្រយោជន៍សង្គមដែ លប្រគល់អោយគ្រួសារក្រីក្រសំរាប់តាំងទីលំនៅ រឺនិងដាំដំណាំចិញ្ចឹមជីវិត ។

មាត្រា ៥២.

សម្បទានដីអាចបង្កើតបានតែសិទ្ធិក្នុងរយពេល មួយជាកំណត់តាមកិច្ចសន្យាដែលបានបង្កើតសម្បទាននោះស្រប តាមបញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះ។ សម្បទានដីមិនអាចឈានដល់ការបង្កើតនូវសិទ្ធិ ជាកម្មសិទ្ធិលើដីដែលបានផ្ដល់ជាសម្ប ទានជាប្រយោជន៍ដល់សាមីជននោះទេ លើកលែងតែចំពោះសម្បទានដែលឆ្លើយតបទៅ នឹងប្រយោជន៍សង្គម។

មាត្រា ៥៣.

សម្បទានដីមិនអាចកើតចេញពីស្ថានភាពកាន់កាប់ដីជាក់ស្ដែងបានទេ។ សម្បទានដីត្រូវសំអាងលើលិខិតគតិយុត្ត ជាក់លាក់ ដែលបានចេញមុនការកាន់កាប់ដីដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចគឺរដ្ឋ រឺសមូហភាពដែនដីសាធារណ រឺគ្រឹះ ស្ថានសាធារណដែលជាកម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលត្រូវបានផ្ដល់ជាសម្បទាន។ សម្បទានត្រូវតែចុះបញ្ជីនៅក្រសួងរៀបចំ ដែនដីនគរូបនីយកម្មនិងសំណង់។

មាត្រា ៥៤.

សម្បទានដីត្រូវមានលក្ខខណ្ឌ។ សម្បទានត្រូវតែអនុលោមទៅតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះដែលជាសណ្ដាប់ធ្នាប់ សាធារណ។លិខិតសម្បទានអាចមានខដោយឡែកផ្សេងទៀតដែលមានតម្លៃជាកិច្ចសន្យា។

មាត្រា ៥៥.

សម្បទានដីត្រូវដកហូត វិញដោយសេចក្ដីសំរេចខាងរដ្ឋបាល ក្នុងករណីលក្ខខណ្ឌច្បាប់មិនត្រូវបានគោរព។ ករណី នេះសម្បទានិក មានសិទ្ធិប្ដឹងទៅតុលាការតាមនីតិវិធីដែលច្បាប់បានកំណត់។ សម្បទានដីអាចត្រូវបានទុកជាមោឃ ដោយតុលាការ កាលបើសម្បទានិកមិនគោរពខដោយឡែកដែលមានចែងក្នុងកិច្ចសន្យា។

មាត្រា ៥៦.

សិទ្ធិរបស់សម្បទានិកលើដីដែលបានផ្ដល់ជាសម្បទានក្នុងអំលុងពេលនៃសម្បទាន គឺ ជាសិទ្ធិដែលទទួលស្គាល់ដូច ជាកម្មសិទ្ធិករ លើកលែងតែការផ្ទេរសិទ្ធិ ។ សម្បទានការមានសិទ្ធិជាពិសេសក្នុងការ ការពារស្ថានភាពរបស់ខ្លួនដោ យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច។ សម្បទានិកអាចទាញយកនូវផលិតផល ពីដីរបស់ខ្លួនធ្វើការរៀបចំដាំដុះស្របតាមគោ លបំណងនៃសម្បទាន។ សម្បទានិកមិន អាចកែប្រែគោលបំណងនៃសម្បទានអោយខ្លួនចំពោះការទន្ទ្រាន រឺការ ប៉ះពាល់ដល់រចនាសម្ព័ន្ធធម្មជាតិ និងធ្វើអាជីវកម្មដែលមានលក្ខណ ជាការបំផ្លាញនៅចុងបញ្ចប់នៃសម្បទានបាន ឡើយ ។

មាត្រា ៥៧.

ការផ្ទេរដីសម្បទានមិនអាច ធ្វើឡើងតាមរយការផ្ទេរសិទ្ធិបានឡើយ។ ការផ្ទេរសម្បទានអាចកើតឡើងតែតាមរយ ការបង្កើតកិច្ចសន្យាថ្មីនៃសម្បទាន ដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ជាគុណប្រយោជន៍ដល់អ្នកទទួលសិទ្ធិសម្បទានថ្មី ។ ក្នុងករណីដែលសម្បទានិកទទួលមរណភាព ទាយាទទាំងឡាយរបស់ខ្មោចប្រសិនជាមានបំណងអាច នឹងបន្តប្រើ ប្រាស់សិទ្ធិទាំងនោះ ក្នុងរយពេលសម្បទានដែលនៅសល់ ។

មាត្រា ៥៨.

សម្បទានដីអាចធ្វើឡើងបានតែនៅលើដី ដែលជាចំណែកនៃទ្រព្យសម្បត្តិអែកជនរបស់រដ្ឋ។ សម្បទានដីមិនអាច ប៉ះពាល់ផ្លូវ គមនាគមន៍ ដីចំណី ផ្លូវ និងដីចាំបាច់សំរាប់ថែទាំក៏ដូចជាផ្លូវទឹក ត្រពាំង បឹង និងដែនទឹកបំរុង ដែលមាន ប្រយោជន៍ដល់ការរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋឡើយ ។

មាត្រា ៥៩.

សម្បទានដីអាចមានទំហំច្រើនបំផុតត្រឹមតែ ១០.០០០ (មួយម៉ឺនហិកតា) ហិកតា។ សម្បទានដីដែលសំរេចហើយ ហើយមាន បំណងលើសទំហំកំណត់ខាងលើ ជាកម្មវត្ថុនៃការកាត់បន្ថយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការកាត់បន្ថយនេះមាន អិទ្ធិពលធ្វើអោយខូចប្រយោជន៍ អាជីវកម្មដែលកំពុងមានដំណើរការ សម្បទានិកអាចនឹងទទួលបានការលើកលែង ជាពិសេស។ នីតិវិធីនៃការកាត់បន្ថយ និងការលើកលែងជាពិសេសត្រូវកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ។ ត្រូវបានហាមឃា ត់ការចេញលិខិតសម្បទានដីច្រើនកន្លែងអោយបុគ្គលតែម្នាក់រឺអោយនីតិបុគ្គល ច្រើនតែគ្រប់គ្រងដោយរូបវន្តបុ គ្គល នីតិបុគ្គលដដែលៗ ដែលមានទំហំសរុបធំជាងទំហំដែលបានកំណត់នៅវាក្យខ័ណ្ឌខាងលើ។

មាត្រា ៦០.

នីតិវិធីនៃការផ្ដល់សម្បទានដីសំរាប់ការសង់លំនៅឋាន និងសម្បទានដីកសិកម្មសំរាប់ការិញ្ចឹមជីវិត រឺអាជីវកម្មអុ ស្សាហកម្ម ត្រូវកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ។

មាត្រា ៦១.

រយ:ពេលនៃសម្បទានដីត្រូវកំណត់៩៩ (កៅសិបប្រាំបួន) ឆ្នាំ យ៉ាងច្រើន ។

មាត្រា ៦២.

រាល់សម្បទានដីសំរាប់ដំណាំអុស្សាហកម្ម ត្រូវចាប់ផ្ដើមធ្វើអាជីវកម្មក្នុងរយ:ពេល ១២ (ដប់ពីរ)ខែបន្ទាប់ពីការផ្ដល់ សម្បទាន បើមិនដូច្នោះទេនឹងត្រូវទុកជាមោឃ។ ការខកខានធ្វើអាជីវកម្មរយពេលលើសពី១២ (ដប់ពីរ) ខែឡើង ទៅ គិតពីថ្ងៃដែលច្បាប់នេះចូលជាធរមាន ត្រូវទុកជាមោឃប្រសិន បើការខកខានមិនបានធ្វើអាជីវកម្មនោះ ពុំមា នមូលហេតុត្រឹមត្រូវ។ រាល់ការមិនបានបំពេញកិច្ចតាមសៀវភៅបន្ទុក ដោយសម្បទានិកនាំអោយមានការដកហូត សម្បទាន។ ក្នុងករណីនៃការដកហូតសម្បទានទោះជាមានមូលហេតុអ្វីក៏ដោយ សម្បទានិកគ្មានសិទ្ធិទារសំណងនៃ ការខូចខាតណាមួយឡើយ។

ជំពួកទី៦ អំពីរបៀបលទ្ធកម្មនៃកម្មសិទ្ធិ

មាត្រា៦៣.

ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិអចលនវត្ថុរវាងបុគ្គលអែកជន តាមរយការលក់ការដូរការធ្វើអំណោយ រឺតាមរយសន្តតិកម្មត្រូវអនុវត្តតាមបញ្ញត្តិនៃច្បាប់។

ផ្នែកទី១ អំពីលទ្ធកម្មដោយការលក់អចលនវត្ថុ

មាត្រា ៦៤.

ការលក់អចលនវត្ថុគឺជាកិច្ចសន្យាដែលអនុញ្ញាត អោយផ្ទេរសិទ្ធិនៃអចលនវត្ថុពីអ្នកលក់ទៅអោយអ្នកទិញ ដោយ អ្នកទិញត្រូវបង់ប្រាក់ថ្លៃអចលនវត្ថុនោះទៅអោយអ្នកលក់ ។

មាត្រា ៦៥.

ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិមិនអាចជំទាស់ពីតតិយជនបាន លុះត្រាតែកិច្ចសន្យាលក់អចលនវត្ថុត្រូវបានធ្វើជាលាយលក្ខណ៍អក្សរតាមទម្រង់លិខិតថាភូតធ្វើដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចហើយត្រូវបានចុះបញ្ជីនៅអង្គភាពសុរិយោដី។ កិច្ចសន្យាលក់តែអែកអែងមិនអាចចាត់ទុក្ខ ជាការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិទ្រព្យនោះពេញលក្ខណច្បាប់បានឡើយ។

មាត្រា ៦៦.

បុគ្គលដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរនិង មានសមត្ថភាពចុះកិច្ចសន្យាអាចលក់ រឺទិញទ្រព្យជាអចលនវត្ថុបាន។
បុគ្គលដែលមិនអាចលក់បានគឺ ៖

• បុគ្គលដែលមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យដែលត្រូវលក់
• កម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យអវិភាគដោយគ្មានការយល់ព្រមពីកម្មសិទ្ធិអវិភាគផ្សេងទៀត
• បុគ្គលដែលមានអចលនវត្ថុជាកម្មវត្ថុនៃការរឹបអូស ។

បុគ្គលដែលមិនអាចទិញបានគឺ

• អាណាព្យាបាលមិនអាចទ្រព្យរបស់បាលិតខ្លួន
• ហិតូបត្ថម្ភក:មិនអាចទិញទ្រព្យដែលខ្លួនគ្រប់គ្រង
• ចៅក្រម រឺភ្នាក់ងាររដ្ឋបាលមិនអាចទិញទ្រព្យដែលយុត្តាធិការរបស់ខ្លួន រឺដែលខ្លួនមានបេសកម្មលក់
• បុគ្គលដែលមានទ្រព្យត្រូវរឹបអូសមិនអាចទិញទ្រព្យនោះវិញបានទេ ។

មាត្រា ៦៧.

ការលក់រវាងសហព័ន្ធត្រូវទុកជាមោឃ។

មាត្រា ៦៨.

អ្នកលក់ត្រូវធានាជាមួយអ្នកទិញ ក្នុងកិច្ចសន្យាចំពោះអចលនវត្ថុដែលលក់នូវ រាល់វិការអាថ៌កំបាំងសំខាន់ៗបើពុំនោះទេនាំអោយ មានកតិការភេទនៃការលក់ ។

មាត្រា ៦៩.

ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិចាត់ទុកជាបានសម្រេចចាប់ពីពេលដែល បានចុះបញ្ជីកិច្ចសន្យានោះនៅអង្គភាពសុរិយោដី។ថ្លៃលក់ ត្រូវតែចុះក្នុងកិច្ចសន្យាលក់ បើមិនដូចច្នោះទេកិច្ចសន្យាលក់នោះត្រូវចាត់ទុកជាមោឃ។ កិច្ចសន្យាលក់អចលន វត្ថុនឹងអាចចុះបញ្ជីបាន លុះត្រាតែភាគីទាំងអស់បានបង្ហាញភស្តុតាង ថារាល់ពន្ធដារលើទ្រព្យនោះត្រូវ បានបង់រួច។

ផ្នែកទី២ អំពីលទ្ធកម្មដោយការដូរអចលនវត្ថុ

មាត្រា ៧០.

ការដូរអចលនវត្ថុ គឺជាកិច្ចសន្យាដែលភាគីទាំងសងខាង ព្រមព្រៀងអោយអចលនវត្ថុវគ្នាទៅវិញទៅមក។ ការដូរ អចលនវត្ថុអនុញ្ញាតិ អោយផ្ទេរកម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យជាអចលនវត្ថុបាន។ ការដូរនេះត្រូវមានលក្ខខណ្ឌដូចគ្នានឹងការលក់ដែរ។

ផ្នែកទី៣ អំពីលទ្ធកម្មដោយសន្តតិកម្ម

មាត្រា ៧១.

អាចផ្ទេរតាមរយ:សន្តតិកម្មឥតបណ្ដាំ សន្តតិកម្មមានបណ្ដាំរឺអច្ចយទាននូវ

• ទ្រព្យជាអចលនវត្ថុដែលប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិត្រូវបានរៀបចំជាស្ថាពរ ស្របតាមបញ្ញត្តិទាំងឡាយនៃច្បាប់នេះ
• ភោគ:ទាំងឡាយស្របតាមច្បាប់ដោយយោងទៅលើប័ណ្ណរឺអែកសារគតិយុត្ត រឺភស្តុតាងផ្សេងៗទៀ
• រាល់អវយវភេទនៃកម្មសិទ្ធិនិងរាល់សិទ្ធិភណ្ឌិកអចលនវត្ថុ។

មាត្រា ៧២.

ក្នុងករណីសន្តតិកម្ម ការគិតតាមរយពេលចាំបាច់នៃការកាន់កាប់អចលនវត្ថុសំរាប់លទ្ធកម្មកម្មសិទ្ធិពេញលេញដូច ដែលបានបញ្ញត្តិក្នុងមាត្រា៣០ និងមាត្រា៣១ នៃច្បាប់នេះត្រូវរាប់ចាប់ពីពេលដែលខ្មោចបានចូលកាន់ កាប់ទ្រព្យ នោះ។

មាត្រា ៧៣.

ទ្រព្យជាអចលនវត្ថុដែលគ្រាន់តែកាន់កាប់ដោយជាក់ស្ដែង ហើយមិនទាន់បានចុះបញ្ជី រឺបញ្ជាក់ដោយលិខិតរដ្ឋបាល ប៉ុន្តែត្រូវបានកាន់កាប់ស្របតាមលក្ខខណ្ឌនៃច្បាប់ ក៏អាចជាកម្មវត្ថុនៃការផ្ទេរតាមសន្តតិកម្មបានដែរ។

មាត្រា ៧៤.

ក្នុងករណីទ្រព្យកាន់កាប់គ្មានប័ណ្ណត្រូវបាន ផ្ទេរតាមរយ:សន្តតិកម្មទាយាទដែលជាអ្នកកាន់កាប់ថ្មីអាចបន្តចាត់ចែង ទ្រព្យនោះ និងទទួលបាននូវកិច្ចការពារដោយហេតុថាស្ថានភាពរបស់ខ្លួនឆ្លើយតបទៅ នឹងលក្ខខណ្ឌនៃច្បាប់។ ក្នុង ករណីនេះ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច រឺជនណាក៏ដោយមិនអាចយកលេសពីស្ថានភាពនៃការកាន់កាប់ជាក់ស្ដែងរបស់ ខ្មោចរឺយក លេសពីការខ្វះនូវការជំរះមរតកត្រឹមត្រូវ ដើម្បីធ្វើអោយប៉ះពាល់សិទ្ធិនៃទាយាទ និងជាពិសេសដើម្បី បដិសេធការទទួលស្គាល់ រឺមិនបញ្ជាក់ការកាន់កាប់របស់គេបានឡើយ។

មាត្រា ៧៥.

កាលបើអចលនវត្ថុជាមរតកប្រើប្រាស់សំរាប់ជាលំនៅ ឋាននៃគ្រួសាររបស់ខ្មោច រឺដីប្រើប្រាស់សំរាប់ការផ្គត់ផ្គង់ ជីវភាពដោយផ្ទាល់ទាយាទមិនអាចស្នើសុំបែងចែក រឺសម្រេចលក់ទ្រព្យនោះទេ លើកលែងមានការយល់ព្រមដោ យច្បាស់ពីសហទាយាទទាំងអស់។ ក្នុងករណីមានការជំទាស់អំពីការបែងចែកមរតក សហទាយាទមានសិទ្ធិប្ដឹងទៅ តុលាការដើម្បីសុំអោយដោះស្រាយទំនាស់នេះ។ ការលក់ចំណែកសិទ្ធិរបស់សហទាយាទណាម្នាក់ត្រូវទុកជាមោឃ ប្រសិនបើគ្មានការយល់ព្រមច្បាស់លាស់ពីសហទាយាទទាំងអស់។ ម្យ៉ាងទៀតចំពោះសហទាយាទដែលបានលក់ ចំណែក សិទ្ធិរបស់ខ្លួននេះត្រូវបានបាត់បង់សិទ្ធិនៃសន្តតិកម្មលើទ្រព្យដែលបានលក់។ សហទាយាទណាម្នាក់ដែល បានបំពានការហាមលក់មរតកន ត្រូវទទួលខុសត្រូវតែម្នាក់អែង លើអំពើរបស់ខ្លួនចំពោះអ្នកទិញ។

មាត្រា ៧៦.

ទាយាទទាំងឡាយដែល មិនអាចបន្តនិរន្តរភាព នៃការកាន់កាប់ទ្រព្យជាមរតកបានដោយជាក់ស្ដែង រឺដោយគតិយុត្ត រឺមិនចង់ទទួលបន្ទុកដោយខ្លួនអែងអាចធ្វើការផ្ទេរដោយប្រគល់សិទ្ធិអោយតតិយជនបាន។

មាត្រា ៧៧.

បើអ្នកទទួលសម្បទានដីឆ្លើយតបទៅនឹង ប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចមិនមែនជាក្រុមហ៊ុន ហើយមានប័ណ្ណអចលនវត្ថុកា ន់កាប់ដោយរូបវន្តបុគ្គលម្នាក់ដែលទទួលមរណភាព សម្បទាននោះមិនអាចជាកម្មវត្ថុនៃការបែងចែកដោយគ្មាន ការយល់ព្រមពីអាជ្ញាធររដ្ឋបាលដែលបានផ្ដល់សម្បទានបានឡើយ ។

មាត្រា ៧៨.

ទ្រព្យទាំងឡាយដែលកម្មសិទ្ធិករស្លាប់ដោយគ្មានបន្សល់ទុកនូវទាយាទ រឺអច្ចយលាភីត្រូវត្រលប់កមជារបស់រដ្ឋហើ យត្រូវបញ្ចូលក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិអែកជនរបស់រដ្ឋ។

មាត្រា ៧៩.

ការចាត់ចែងមរតកត្រូវស្ថិតនៅក្រោមវីធាន ទាំងឡាយនៃទំលាប់ប្រពៃនីក្នុងរឿងនេះក្នុងពេលរង់ចាំ ប្រកាសអោ យប្រើក្រមរដ្ឋប្បវេណីថ្មី។

ផ្នែកទី៤ អំពីលទ្ធកម្មដោយប្រទានកម្ម

មាត្រា ៨០.

ប្រទានកម្មគឺជាកិច្ចសន្យាដែលជនម្នាក់ហៅថាអ្នកអោយរឺ ទាយកផ្ទេរនូវកម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យរបស់ខ្លួនអោយទៅជនម្នា ក់ទៀតហៅថាអ្នកទទួលរឺបដិគ្គាហកដែលព្រមទទួលយកទ្រព្យនោះ។

មាត្រា ៨១.

ប្រទានកម្មអចលនវត្ថុមិនអាចត្រូវបានជំទាស់ពីតតិយជនបាន លុះត្រាតែប្រទានកម្មនោះត្រូវបានធ្វើជាលាយលក្ខ ណ៍អក្សរ តាមទម្រង់លិខិតថា ភូតហើយត្រូវបានចុះបញ្ជីនៅអង្គភាពសុរិយោដី។

មាត្រា ៨២.

អចលនវត្ថុអាចជាកម្មវត្ថុនៃប្រទានកម្ម រវាងអ្នកនៅរស់រឺប្រទានកម្មដោយហេតុមរណ រឺអច្ចយទាន។ ប្រសិនបើជា ប្រទានកម្ម ទៅវិញទៅមកប្រតិបត្តិការនេះបង្កើតបានជាការប្ដូរ។

មាត្រា ៨៣.

រដ្ឋអាចធ្វើអំណោយបានជាងចលនវត្ថុ ចំពោះតែរូបវន្តបុគ្គលដោយហេតុផលសង្គមកិច្ច ដើម្បីអោយស្នាក់នៅ រឺដាំ ដំណាំចិញ្ចឹមជីវិត។ តម្លៃអចលនវត្ថុដែលផ្ដល់អោយត្រូវបានកំណត់សមស្របទៅ នឹងគោលដៅណាមួយដែលចង់ បាននិងមិនអនុញ្ញាតអោយកេងយកកំរ៉ៃ រឺធ្វើមានបានមិនស្របទៅ នឹងកំរិតជីវភាពសង្គមនៃអ្នកទទួល។ ប្រទានក ម្មដែលរដ្ឋបានធ្វើពីមុនមកហើយមិនអាចសើរើបានឡើយ ។

មាត្រា ៨៤.

ប្រទានកម្មជាទ្រព្យជាអចលនវត្ថុមិនអាចដកហូតមកវិញបានឡើយ នៅពេលដែលមានការព្រមទទួលហើយនោះ។ ប្រទានកម្ម នេះអាចធ្វើការផ្ទេរសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិបានភ្លាម។ ប៉ុន្តែទាយកអាចរក្សាទុកសំរាប់ខ្លួននូវសិទ្ធិផលអុបភោគនៃ ទ្រព្យសិទ្ធិនៃប្រើប្រាស់និងអាស្រ័យ នៅនៃអចលនវត្ថុដែលត្រូវចែងក្នុងកិច្ចសន្យា និងត្រូវចុះបញ្ជីនៅក្នុងអង្គភាព សុរិយោដី។

មាតិកាទី៣ អំពីរបបកម្មសិទ្ធិឯកជន

ជំពូកទី៧ អំពីសិទ្ធិនិងកាតព្វកិច្ចនៃកម្មសិទ្ធិករ

ផ្នែកទី១ អំពីការអាស្រ័យផលនៃកម្មសិទ្ធិ

មាត្រា៨៥.

កម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យជាអចលនវត្ថុមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ អាស្រ័យផល និងចាត់ចែងទ្រព្យរបស់ខ្លួនផ្ដាច់មុខនិង ទូលំទូ លាយកុំអោយតែ យកទ្រព្យនោះទៅប្រើប្រាស់ក្នុងបទណាមួយដែលច្បាប់បានហាមឃាត់។

មាត្រា៨៦.

កម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យមិនអាចប្រើប្រាស់ទ្រព្យនោះក្នុងគោលដៅ ព្យាបាលរឺរំខានដល់តតិយជន និងជាពិសេស ដល់អ្ន កជិតខាងរបស់ខ្លួនបានឡើយ។ ការប្រើប្រាស់ទ្រព្យជាជាធម្មតាដែលមានចរិតធម្មានុរូបមិនអាចចាត់ទុកជាការរំខាន ដែលបណ្ដាលអោយរាំងស្ទះដល់ការប្រើ ប្រាស់ ទ្រព្យនោះបានឡើយ ។

មាត្រា៨៧.

កម្មសិទ្ធិករនៃដីអាចធ្វើនៅលើដី រាល់ការដាំដុះ ការរៀបចំ និងការសាងសង់តាមបំណង របស់ខ្លួនលើកលែងតែ មានច្បាប់ហាមឃាត់។ ការរៀបចំរឺការសាងសង់ទាំងនោះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនទាំងអស់ស្របតាមបញ្ត្តិនៃផ្នែកទី៣ នៃជំពូកនេះ។

មាត្រា ៨៨.

កម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យជាអចលនវត្ថុអាចរៀបចំរឺកែប្រែបាន ដោយសេរីនូវប្រភេទនិងរចនាសម្ព័ន្ធដើមនៃទ្រព្យរបស់ ខ្លួនស្របតាមការប្រើប្រាស់ដែលខ្លួនចង់ធ្វើតាមការកំណត់នៃច្បាប់។

មាត្រា ៨៩.

ចាត់ទុកជាការកែប្រែប្រភេទ រឺរចនាសម្ព័ន្ធដើមនៃទ្រព្យជាអចលនវត្ថុក្នុងន័យនៃច្បាប់នេះមានជាអាទិ៍ ការគាស់ រានដីការកាប់ព្រៃឈើ ការដាំដំណាំ លើដីនោះការចាក់បំពេញដី ការឈូសពង្រាបភ្នំ ការជីករុករកការជីកយកដី ចេញការជីកអណ្ដូងរ៉ែ រឺកន្លែងយកថ្ម ការរៀបចំ រឺការធ្វើអោយស្ងួតដែនវារីជាតិ ការរៀបចំដីកសិកម្មទៅជាទីប្រ ជុំជន ការបង្កើតតំបន់អុស្សាហកម្មនិងការបង្កើតទីតាំងរោងចក្រ។

មាត្រា ៩០.

កម្មសិទ្ធិករនៃផ្ទៃដីគឺជាកម្មសិទ្ធិករនៃផ្នែកក្រោមដី និងរាល់អ្វីៗដែលអាចទាញយកផលបានកុំអោយតែផ្ទុយ នឹងបញ្ញ ត្តិនៃមាត្រា៨៨ និងមាត្រា៨៩ នៃច្បាប់នេះ។ ព្រំប្រទល់នៃផ្នែកខាងក្រោមដីត្រូវបានកំណត់តាមបន្ទាត់ឈរនៃផ្ទៃ រាបខាងលើ។ ប៉ុន្តែកម្មសិទ្ធិករមិនអាចទាមទារជាកម្មសិទ្ធិនូវបដិមាករ ចំលាក់ក្រឡោតរឺបុរាណវត្ថុគ្រប់ប្រភេទដែ លបានរកឃើញ។ ស្នាដៃទាំង នេះជាចំណែកនៃបេតិកភណ្ឌជាតិ ហើយត្រូវតែប្រគល់អោយក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្ប

មាត្រា ៩១.

កម្មសិទ្ធិករនៃផ្ទៃដីក៏ជាកម្មសិទ្ធិករនៃលំហអាកាស និងវត្ថុធាតុអចិន្ត្រៃយ៍ដែលស្ថិតចំពីលើដីជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនលើ កលែងតែបណ្ដាញខ្សែអគ្គិសនី និងទូរគមនាគមន៍ដែលត្រូវអនុវត្តតាមច្បាប់ដោយឡែក។ ជាពិសេសកម្មសិទ្ធិករ អាចកាប់មែកឈើ អ្នកជិតខាងដែលលយចូលមកលើកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន រឺបេះយកផលផ្លែឈើនោះបាន។ ប៉ុន្តែកម្ម សិទ្ធិករមិនអាចហាមឃាត់ការហោះហើរដោយអាកាសយានគ្រប់ប្រភេទបានឡើយ។

មាត្រា ៩២.

កម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យជាអចលនវត្ថុអាចបង្កើតបានជាប្រាតិភោគនៃកិច្ចសន្យាស្របតាមបញ្ញត្តិដែលបានកំណត់ក្នុង មាតិកាទី៥ នៃច្បាប់នេះ។

មាត្រា ៩៣.

កម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យអាចចាត់ចែងផលិតផលនិង ការកើនឡើងតាមធម្មជាតិរឺតាមសប្បនិម្មិត ដែលផ្សំគ្នារឺដែល ជាប់ជាមួយនឹងទ្រព្យនោះតាមវិធានដែលបានកំណត់ក្នុងផ្នែកទី២ និងទី៣ នៃជំពូកនេះ។ ផ្នែកទី២ អំពីអុបាគមន៍ផលិតផលនិងផលទុននៃកម្មសិទ្ធិ

មាត្រា ៩៤.

កម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យជាអចលនវត្ថុមានសិទ្ធិទទួលផលគ្រប់បែបយ៉ាងពីទ្រព្យនោះមានផលធម្មជាតិនិងផលស៊ីវិលតា មសិទ្ធិអុបាគមន៍។ ផលធម្មជាតិគឺផលដែលកើតចេញពីដីដោយអែកអែង រឺដោយអំពើរបស់មនុស្ស។ ផលស៊ីវិលគឺ ផលទុនធនលាភនិងការប្រាក់ ។

មាត្រា ៩៥.

ផលដែលកើតចេញពីដំណាំលើទ្រព្យជាដីជារបស់កម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យនោះ លុះត្រាតែកម្មសិទ្ធិករនោះបាន សងតំ លៃនៃការភ្ជួររាស់ពលកម្មនិងពូជដែលបានធ្វើជាយថាហេតុដោយតតិយជន។

ផ្នែកទី៣ អំពីការកើននៃកម្មសិទ្ធិ អនុផ្នែកទី១ អំពីការកើនដោយអំពើរបស់មុនស្ស

មាត្រា ៩៦.

សំណង់ ដំណាំនិងការទាំងឡាយដែលបានធ្វើនៅលើដីរឺនៅក្រោមដី ត្រូវបានចាត់ទុកថាបានធ្វើដោយកម្ម សិទ្ធិករដោ យសាហ៊ុយផ្ទាល់ខ្លួនហើយជារបស់កម្មសិទ្ធិករនោះលើកលែងតែមានភស្តុតាងផ្ទុយពីនោះ។

មាត្រា ៩៧.

កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលបានធ្វើការសាងសង់ ដាំដុះរឺ រៀបចំដោយប្រើសម្ភារដែលមានមិនមែនជារបស់ខ្លួនត្រូវចេញ ថ្លៃសម្ភារទាំង នោះអោយម្ចាស់គេវិញ។ កម្មសិទ្ធិករនោះអាចត្រូវផ្ដន្ទាទោសអោយសងជម្ងឺចិត្តផងដែរ ប្រសិនជាមា នប៉ុន្តែម្ចាស់សម្ភារគ្មានសិទ្ធិដក យកសម្ភារនោះចេញឡើយ ។

មាត្រា ៩៨.

កាលបើដំណាំ សំណង់និងការរៀបចំទាំងឡាយត្រូវបានធ្វើឡើងដោយបំពានពីតតិយជននិងដោយសម្ភាររបស់ខ្លួន កម្មសិទ្ធិករនៃដីមានសិទ្ធិរក្សាទុករបស់ទាំងនោះ រឺបង្ខំអោយតតិយជននោះដកយកចេញបាន។ ប្រសិនជាកម្មសិទ្ធិករ នៃដីសុំអោយដកយកចេញនូវដំណាំនិងសំណង់ដែលបានធ្វើដោយបំពានសោហ៊ុយនៃការដកចេញជាបន្ទុករបស់តតិ យជនហើយគ្មានសំណងណាមួយសំរាប់អ្នកនោះទេ។ តតិយជននោះក៏អាចត្រូវផ្ដន្ទាទោសអោយសងជម្ងឺចិត្តផងដែរ ប្រសិនបើមានព្យសនកម្មជាយថាហេតុដល់កម្មសិទ្ធិករនៃដី។ ប្រសិនបើកម្មសិទ្ធិករ មិនអាចសុំដកយកចេញនូវការ ទាំងនោះកម្មសិទ្ធិករនោះត្រូវសងថ្លៃសម្ភារនិងថ្លៃការងារដោយមិនអាចសុំគិត ដល់តម្លៃលើសតិច រឺច្រើនដែលដី អាចនឹងកើនតម្លៃនោះទេ។ចំពោះដំណាំ សំណង់រឺការទាំងឡាយណាដែលបានធ្វើដោយតតិយជនដោយសុចរិតដូច មានចែងក្នុងមាត្រា៣៨នៃច្បាប់នេះ កម្មសិទ្ធិករមិនអាចសុំដកយកចេញនូវការដំណាំរឺការរៀបចំទាំងនោះបានឡើ យ។ កម្មសិទ្ធិ ករមានជំរើសពីររឺ មួយសងថ្លៃសម្ភារ និងថ្លៃពលកម្ម រឺមួយសងជាទឹកប្រាក់ស្មើនឹងតម្លៃលើសដែល ដីបានតម្លៃក៏បាន ។

អនុផ្នែកទី២ អំពីការកើនដោយធម្មជាតិ

មាត្រា ៩៩.

ដីដុះដែលកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ បន្តិចម្ដងៗលើដីជាប់មាត់ទន្លេ រឺស្ទឹង ព្រែកហៅថាល្បាប់។ ល្បាប់ត្រូវបានជាប្រ យោជន៍ដល់សិទ្ធិករដែលមាន ដីជាប់មាត់ទឹកដែលនាវារឺក្បូនចេញចូលបានបណ្ដែតបាន រឺមិនបាន។ ក្នុងករណីនាវារឺ ក្បូនចេញចូលបានបណ្ដែតបាន កម្មសិទ្ធិករត្រូវទុកផ្លូវសំរាប់ទាញពួរនាវាចស្របទៅតាមបទបញ្ជាទាំងឡាយ។

មាត្រា ១០០.

ចំពោះដីដែលកើនឡើងដោយសារចន្តទឹកហូរនាំល្បាប់បន្តិចម្ដងៗ មើលមិនដឹងពីច្រាំងម្ខាងទៅគរនៅច្រាំងម្ខាង ទៀតជាប់ជាមួយ នឹងដីអ្នកផ្សេង កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលជាប់នឹងដីដុះនោះ ទទួលបានគុណប្រយោជន៍នៃល្បាប់នេះ ដោយមិនអាចអោយអ្នកមានដីនៅច្រាំងម្ខាងដែលបាត់ដីមកតវ៉ាយកដីដែលបាត់នោះបានឡើយ។

មាត្រា ១០១.

ប្រសិនជាទន្លេរឺស្ទឹង ព្រែកដែលនាវាចេញចូលបាន រឺមិនបាននាំយកចេញដោយកម្លាំងទឹកជំនន់ភ្លាមៗ នូវចំណែកដីដ៏ ធំនិងអាចស្គាល់បានពីច្រាំងម្ខាងទៅភ្ជាប់នឹងដីខាងក្រោមខ្សែទឹក រឺនឹងច្រាំងម្ខាងទៀត កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលបាក់ចេ ញអាចតវ៉ាយកជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនវិញបាន តែត្រូវដាក់ពាក្យប្ដឹងទារក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរ១ (មួយ)ឆ្នាំគិតពីថ្ងៃកើត ឡើងនូវព្រឹត្តិការណ៍នោះ បើហួសរយពេលនេះបណ្ដឹងទាមទារមិនត្រូវបានទទួលយកមកដោះស្រាយឡើយ លើក លែងតែកម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលមានដីបាក់ទៅភ្ជាប់នោះ មិនទាន់បានកាន់កាប់នៅឡើយ។

មាត្រា ១០២.

កោះធំ កោះតូចនិងដីដុះទាំងឡាយដែលនឹងកើតថ្មី ក្នុងស្ទឹង ព្រែក ដែលនាវារឺក្បូនចេញចូលបានបណ្ដែតបាន ជារប ស់រដ្ឋ។

មាត្រា ១០៣.

កោះធំ កោះតូចនិងដីដុះទាំងឡាយដែល នឹងកើតថ្មីក្នុងស្ទឹង ព្រែកដែលនាវា រឺក្បូនចេញចូលមិនបាន បណ្ដែតមិនបា នត្រូវបានមកកម្មសិទ្ធិករនៃដីជាប់ច្រាំងដែលមានកោះ រឺដីដុះនោះ។ ប្រសិនបើការដុះនោះមិន បានដុះជ្រុលទៅច្រាំង ម្ខាងទេនោះត្រូវបានទៅកម្មសិទ្ធិករ ដែលមានដីជាប់ច្រាំងទាំងសងខាងគិតពីបន្ទាត់ពុះពាក់កណ្ដាលស្ទឹង។

មាត្រា ១០៤.

ប្រសិនបើស្ទឹង ព្រែក រឺទន្លេបង្កើតជាផ្លូវទឹកថ្មីមួយកាត់យកដីកម្មសិទ្ធិ អ្នកនៅជាប់មាត់ទឹកណាម្នាក់ហើយបង្កើតបា នជាកោះមួយកម្ម សិទ្ធិករនោះរក្សាបានសិទ្ធិជាកម្មសិទ្ធិនៃដីរបស់ខ្លួនដែលដាច់នោះដដែល ទោះបីជាកោះនោះដុះ ក្នុងទន្លេ រឺស្ទឹង ព្រែក ដែលនាវារឺក្បូនចេញចូលបានបណ្ដែតបានក៏ដោយ ។

មាត្រា ១០៥.

ប្រសិនជាទន្លេរឺស្ទឹង ព្រែកណាមួយដែលនាវា រឺក្បូនចេញចូលបាន បណ្ដែតបាន បង្កើតជាផ្លូវទឹកមួយថ្មី ដោយបោះប ង់ផ្លូវទឹកចាស់ កម្មសិទ្ធិករ ដែលមានដីជាប់ច្រាំងនោះ អាចធ្វើលទ្ធកម្មសិទ្ធិក្នុងផ្ទៃទន្លេ រឺស្ទឹង ព្រែកចាស់ដែលគោក នោះបាន ហើយម្នាក់ៗ ត្រូវបានតាមសិទ្ធិរបស់ខ្លួនរហូតដល់ខ្សែបន្ទាត់ ដែលពុះពាក់កណ្ដាលទន្លេ រឺស្ទឹងព្រែកនោះ។ ថ្លៃដីនៃផ្លូវទឹកចាស់នោះ ត្រូវបានកំណត់ដោយអ្នកជំនាញ ដែលតែងតាំងដោយតុលាការ ខេត្តក្រុងទីនោះតាមពាក្យ ស្នើរសុំពីអាជ្ញាធរ ខេត្តក្រុង រឺពីភាគីដែលមានប្រយោជន៍ក្នុងរឿងនេះ។ បើកម្មសិទ្ធិករនៅមាត់ទឹកនោះ មិនចង់បានដីនោះ តាមថ្លៃដែលអ្នកជំនាញកំណត់ទេ អាជ្ញាធរត្រូវលក់ឡាយឡុងផ្លូវ ទឹកចាស់នោះអោយសាធារណជន។ ថ្លៃដែលបានមកពីការលក់ដីនេះ ត្រូវយកទៅចែកអោយកម្មសិទ្ធិករដែលមាន ដីដាច់ទៅនោះ តាមសមាមាត្រនៃដីដែលខូចខាតរៀងខ្លួន។

ផ្នែកទី៤ អំពីការជួលអចលនវត្ថុ

មាត្រា ១០៦.

កម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យជាអចលនវត្ថុ អាចជួលទ្រព្យរបស់ខ្លួនអោយអ្នកដទៃបាន។ ការជួលជាកិច្ចសន្យា ដែលកម្មសិទ្ធិ ករនៃទ្រព្យនោះ អោយជនណាម្នាក់ប្រើប្រាស់ក្នុងរយពេលមួយដោយយកជាប្រាក់ឈ្នួលមកវិញ ម្យ៉ាងទៀតទាត់ តាមសមាមាត្រនៃរយពេលប្រើប្រាស់។ កិច្ចសន្យានៃការជួលអចលនវត្ថុហៅថាភតិសន្យា។ កិច្ចសន្យាជួលអចល នវត្ថុមានពីរយ៉ាងគឺ ការជួលរយពេលមិនកំណត់ និងការជួលរយពេលកំណត់។ ការជួលរយពេលកំណត់ មានការ ជួលរយពេលខ្លី អាចបន្តជាថ្មីបាន និងការជួលរយពេលវែង ១៥ (ដប់ប្រាំ) ឆ្នាំ រឺលើស។

មាត្រា ១០៧.

កិច្ចសន្យាជួលរយពេលមិនកំណត់ រឺរយពេលខ្លីហើយអាចបន្តជួលជាថ្មី បានបង្កើតបានជាទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនរវាងភ តិសន្យាបតី និងអ្នកជួល។ ការជួលបន្តអោយតតិយជនអាចធ្វើទៅបានលុះត្រាតែមានការព្រមព្រៀងដោយជាក់ លាក់រឺការអនុញ្ញាតពីកម្មសិទ្ធិករ ។

មាត្រា ១០៨.

កិច្ចសន្យាជួលរយ:ពេលវែងបង្កើតបានជាសិទ្ធិភណ្ឌិកលើអចលនវត្ថុ។ សិទ្ធិនេះអាចត្រូវបានប្រគល់អោយដោយ មានថ្លៃ រឺផ្ទេរបន្ត តាមរយ:ពេលសន្តតិកម្ម។ ទ្រព្យដែលបានជួលរយពេលវែងអាចជាកម្មវត្ថុនៃការរៀបចំ និងការ បំប្លែង កុំអោយតែការងារនោះមានអានុភាពបំផ្លាញរឺបំប្លែងជាសារវន្តនូវសភាពដើមនៃវត្ថុនោះ លើកលែងករណី មានចែងដោយឡែកក្នុងភតិសន្យា។ នៅពេលផុតកំណត់នៃការជួល ភតិសន្យាបតីរឺទាយាទទាំងឡាយ របស់ជន នេះទទួលបានមកវិញនូវកម្មសិទ្ធិពេញលេញនៃសំណង់ ដោយគ្មានការសងសោហ៊ុយក្នុងការរៀបចំរឺការកែលំអរ ទាំងឡាយដែលបានធ្វើដោយអ្នកជួល។ ភតិសន្យាបតីរឺទាយាទមិនអាចបង្ខំ អ្នកជួលអោយប្រគល់អចលនវត្ថុតាម ស្ថានភាពដើមបានឡើយ បើសិន ជាអ្នកជួលគោរពបទប្បញ្ញត្តិនៃវាក្យខណ្ឌ២ នៃមាត្រានេះ។

មាត្រា ១០៩.

ភតិសន្យាត្រូវធ្វើឡើងតាមឆន្ទនៃបណ្ដាភាគីនិងបញ្ញត្តិនៃច្បាប់ រឺបទបញ្ជាទូទៅជាធរមាន ។ ភតិសន្យាត្រូវតែធ្វើ ឡើងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ។ ភតិសន្យាធ្វើឡើងដោយផ្តាល់មាត់ត្រូវ ទុកជាបណ្ដោះអាសន្នហើយអាចត្រូវបានប ញ្ឈប់នៅគ្រប់ពេលដោយជូនដំណឹងជាមុន ក្នុងរយពេលស្មើនឹងរយពេលបង់ប្រាក់ឈ្នួល ។

មាត្រា ១១០.

មុនការចូលអាស្រ័យផលលើអចលនវត្ថុ អ្នកជួលត្រូវតែដឹងអំពីស្ថានភាព នៃអចលនវត្ថុនិងសម្ភារនៅនឹងកន្លែងដែ លបានរៀបចំតាមការព្រមព្រៀងជាមួយនឹងភតិសន្យាបតី។ ការមិនបានពិនិត្យស្ថានភាពអចលនវត្ថុ និងសម្ភារនៅនិ ងកន្លែងនៅពេលចូលអាស្រ័យ ផលត្រូវចាត់ទុកថាត្រឹមត្រូវតាមលក្ខខណ្ឌដូចមានចែងក្នុងភតិសន្យា។ ទ្រព្យដែល ជួលមិនត្រូវមានវិការអាថ៌កំបាំងដែលធ្វើអោយការប្រើប្រាស់មិនអាចប្រព្រឹត្តទៅបានតាមធម្មតាឡើយ

មាត្រា ១១១.

អ្នកជួលត្រូវធានាការថែទាំទ្រព្យជាធម្មតា និងត្រូវសងមកវិញក្នុងស្ថានភាពមួយស្របតាមស្ថានភាពនៃអចលនវត្ថុ និងសម្ភារ:នៅ នឹង កន្លែង នៅពេលផុតកំណត់នៃកិច្ចសន្យាជួលដោយគិត ទាំងតម្លៃនៃការខូតខាតដែលកើតពីការ ប្រើប្រាស់មិនធម្មតា លើកលែងករណីមានចែងដោយឡែកក្នុងភតិសន្យា។

មាត្រា ១១២.

ភតិសន្យាបតីមិនត្រូវធ្វើសកម្មភាព រឺ ឥរិយាបទអ្វីដែលធ្វើអោយបង្អាក់ រឺរំខានដល់ការអាស្រ័យផលរបស់អ្នកជួល ផ្ទុយពីភតិសន្យាឡើយ ។

មាត្រា ១១៣.

ដីបែបបទនៃកិច្ចសន្យាជួលអចលនវត្ថុដើម្បីប្រើប្រាស់សំរាប់ស្នាក់នៅ សំរាប់ពាណិជ្ជកម្ម សំរាប់អុស្សាហកម្ម និង សំរាប់កសិកម្មត្រូវកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ។

ផ្នែកទី៥ អំពីវិធានដី

មាត្រា ១១៤.

សិទ្ធិនិងកាតព្វកិច្ចនៃកម្មសិទ្ធិករត្រូវបាន កំរិតដោយវិធានដីទាំងឡាយសំដៅធានា ការពារផលប្រយោជន៍ទូទៅដែ លកំណត់ដោយច្បាប់។

មាត្រា ១១៥.

បែបទសំណង់និងលក្ខខណ្ឌទាំងឡាយនៃការរៀបចំដែនដី និង នគរូបនីយកម្មចំពោះកម្មសិទ្ធិករនឹងកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ ។

មាត្រា ១១៦.

ការប្រើប្រាស់កម្មសិទ្ធិដែលមិន ស្របតាមវិធានដី តែជាប់កិច្ចសន្យាមុនការប្រកាសអោយប្រើច្បាប់នេះមិនអាច ប៉ះពាល់បានឡើយ។ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់នោះមិនអាចពង្រីកថែមនៅក្រោយពេលប្រកាសអោយប្រើវិធានដីដែល បានកំរិតរឺហាមឃាត់បានឡើយ។ ក្នុងករណីបន្ទាន់រឺតំរូវការចាំបាច់នៃផលប្រយោជន៍សាធារណ ច្បាប់អាចបញ្ញត្តិ ថែមទៀតនូវការអនុវត្តបន្ទាន់នៃវិធានដីកំរិតពីការប្រើប្រាស់កម្មសិទ្ធិ ដែលមានលក្ខណជាសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណ។

មាតិកាទី៣ អំពីរបបកម្មសិទ្ធិឯកជន

ជំពូកទី៨ អំពីអវយវភេទនៃកម្មសិទ្ធិ

មាត្រា ១១៧.

កម្មសិទ្ធិមានអវយវភេវ កាលណាការអាស្រ័យផលបានទៅបុគ្គលក្រៅពីកម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព។ សិទ្ធិដែលនៅសល់សំ រាប់កម្ម សិទ្ធិករឈ្មោះថាអសារកម្មសិទ្ធិ។

មាត្រា ១១៨.

រូបភាពនៃអវយវភេទនៃកម្មសិទ្ធិមាន ផលុបភោគ សិទ្ធិប្រើប្រាស់និងអាស្រ័យនៅនិងសេវភាព។ ផ្នែកទី១ អំពីផលុបភោគ

មាត្រា ១១៩.

ផលុបភោគគឺការអាស្រ័យផលនៃអចលនវត្ថុដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃ សំរាប់រយពេលមួយកំណត់មិនអោយ លើសពីមួយអាយុ ជីវិតនៃអ្នកបានសិទ្ធិអាស្រ័យផលនោះឡើយ។

មាត្រា ១២០.

ផលុបភោគបង្កើតឡើងដោយច្បាប់ រឺដោយការព្រមព្រៀង។ ផលុបភោគអាចបង្កើតឡើងដោយអិតកំណត់កាល ក៏បានរឺរហូត ដល់បំពេញបានសម្រេចនូវលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ក៏បាន។ ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌនៃរយពេលមិនបាន បញ្ជាក់ ផលុបភោគត្រូវបានចាត់ទុកថាបង្កើតឡើងសំរាប់រយពេល មួយអាយុជីវិតនៃអ្នកទទួលសិទ្ធិផលុបភោគ។ កិច្ចសន្យាផលុបភោគនឹងយកជាការបាន លុះត្រាតែបានធ្វើលិខិតតាមរូបមន្តយថាភូត។ កិច្ចសន្យានេះមិនអាចជំទា ស់ពីតតិយជនបានលុះត្រាតែបានចុះបញ្ជីសុរិយោដីរួចហើយ។

មាត្រា ១២១.

ផលុភោគីមានសិទ្ធិអាស្រ័យផលគ្រប់ប្រភេទ ជាផលធម្មជាតិជាផលស៊ីវិលដែលកើតចេញពីអចលនវត្ថុ ដែលខ្លួន មានសិទ្ធិ។

មាត្រា ១២២.

ផលធម្មជាតិដែលជាប់នឹងដី នៅពេលចាប់ផ្ដើមផលុបភោគត្រូវបានទៅផលុបភោគី។ ផលធម្មជាតិដែលមានស្ថាន ភាពដូចគ្នា នៅពេលចប់ផលុបភោគត្រូវបានទៅអសារកម្មសិទ្ធិករដោយគ្មានការទូទាត់ទៅវិញទៅមក សំរាប់ការ ងារភ្ជួររាស់រឺច្រូតកាត់រឺពូជធារអ្វីឡើយ។ ប៉ុន្តែបើមានអ្នកជួល រឺអ្នកប្រវាស់រួចហើយនៅពេលចាប់ផ្ដើមរឺនៅពេល បញ្ចប់ផលុបភោគអ្នកជួលរឺ អ្នក ប្រវាស់ នេះមិន ត្រូវបាត់បង់ ចំណែកដែលត្រូវបានមកខ្លួននោះទេ ។

មាត្រា ១២៣.

ផលស៊ីវិលបានទៅផលុបភោគីតាមសមាមាត្រទៅនឹងរយពេលនៃផលុបភោគ ។

មាត្រា ១២៤.

ផលុបភោគីអាចអាស្រ័យផលដោយខ្លួនអែងផ្ទាល់នូវផលុបភោគ រឺជួល រឺប្រវាស់ រឺក៏ផ្ទេរសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយយក ថ្លៃ រឺដោយអិតយកថ្លៃអោយទៅអ្នកដទៃបាន។ ក្នុងករណីជួល រឺប្រវាស់កិច្ចសន្យាមិនត្រូវកំណត់អោយហួសពី៣(បី) ឆ្នាំឡើយ។ ប្រសិនបើចង់ជួល រឺប្រវាស់បន្តកិច្ចសន្យា ថ្មីត្រូវបញ្ចប់មុន១(មួយ)ឆ្នាំ នៃថ្ងៃចប់កិច្ចសន្យាផលុបភោគ។

មាត្រា ១២៥.

ផលុបភោគីអាស្រ័យផលពីការកើនជាយថាហេតុ ដោយល្បាប់ទៅលើដីដែលខ្លួនមានសិទ្ធិផលុបភោគ ។

មាត្រា ១២៦.

ផលុបភោគីប្រើប្រាស់នូវសេវភាពនានានិងសិទ្ធិទាំងឡាយដែលកម្មសិទ្ធិករអាចអាស្រ័យផលបាន លើកលែងសិទ្ធិ ចាត់ចែង។

មាត្រា ១២៧.

ផលុបភោគីប្រើប្រាស់សិទ្ធិតាមរបៀបដូចគ្នានឹងកម្មសិទ្ធិករ លើផលិតផលនៃកន្លែងយកថ្មដែលមាន ស្រាប់នៅ លើដីដែលដាក់ ជាផលុបភោគ។

មាត្រា ១២៨.

ផលុបភោគីត្រូវបានទទួលថ្លៃឈ្នួលដែលត្រូវបង់អោយកម្មសិទ្ធិករនៃដីពីសម្បទានិកអណ្ដូងរ៉ែ ក្នុងបរិវេណដីក្រោ មសិទ្ធិផលុបភោគរបស់ខ្លួន ។

មាត្រា ១២៩.

អសារកម្មសិទ្ធិករមិនអាចធ្វើអ្វីអោយរំខានដល់សិទ្ធិរបស់ផលុបភោគី ទោះតាមរូបភាពណាក៏ដោយ។ ចំណែកអែ ផលុបភោគីវិញ នៅពេលអស់សិទ្ធិអាស្រ័យផល មិនអាចទាមទារសំណងនៃការកែលំអដែលខ្លួនអះអាងថា បានធ្វើ នៅលើអចលនវត្ថុជាប់ផលុបភោគបានឡើយ ទោះជាអចលនវត្ថុនោះបានកើនតម្លៃដោយសារ ការរៀបចំរបស់ ខ្លួនក៏ដោយ។ ផលុបភោគីរឺទាយាទរបស់ជននេះអាចដកយកចេញបាននូវកញ្ចក់ ផ្ទាំងគំនូរ និងគ្រឿងតុបតែងផ្សេងៗ ដែលខ្លួនបានដាក់តាំងនៅក្នុងអគារ ប៉ុន្តែត្រូវរៀបចំកន្លែងនោះអោយមានស្ថានភាពដូចដើមឡើងវិញ។

មាត្រា១៣០.

ផលុបភោគីត្រូវទទួលបន្ទុកតែលើការជួសជុលថែទាំប៉ុណ្ណោះ។ ការជួសជុលធំៗជាបន្ទុករបស់អសារកម្មសិទ្ធិករ លើកលែងតែ ការខូចខាតណាដែលបណ្ដាលមកពីការខ្វះស្មារតី ថែទាំរបស់ផលុបភោគីចាប់បីទទួលបានផលុប ភោគមក។ ក្នុងករណីនេះផលុបភោគីត្រូវធ្វើដោយខ្លួនអែង។ ការជួសជុលធំៗគឺ ការជួសជុលជញ្ជាំងទ្រក្លោងទ្វារ ការរៀបឡើងវិញនូវធ្នឹម ដំបូលទាំងស្រុង ការរៀបចំឡើងវិញនូវទំនប់ទឹកជញ្ជាំង ទប់ដីរឺទឹកនិងរបងទាំងមូល។ ការ ជួសជុសក្រៅពីនេះជាការជួសជុលថែទាំ ។

មាត្រា ១៣១.

ទាំងអសារកម្មសិទ្ធិករទាំផលុបភោគី គ្មានកាតព្វកិច្ចសង់ឡើងវិញ នូវអ្វីដែលបានទ្រុឌទ្រោម រឺអ្វីដែលបានបំផ្លាញ ដោយករណីប្រធានសក្តិឡើយ។ ប៉ុន្តែបីអចលនវត្ថុដែលបានដាក់ធានារ៉ាប់រងត្រូវិនាសបណ្តាលមកពីមហន្តរាយជា យថាហេតុ អសារកម្មសិទ្ធិកររឺផលុបភោគី អាច សុំយកថ្លៃធានារ៉ាប់រងទៅជួសជុល រឺសាងសង់ឡើងវិញបាន។

មាត្រា ១៣២.

ផលុបភោគីត្រូវទទួលក្នុងពេលដែលខ្លួនអាស្រ័យផលនូវបន្ទុកប្រចាំឆ្នាំនៃអចលនវត្ថុដូចជា ពន្ធនិងអាករសោហ៊ុយ ធានារ៉ាប់រងដែលត្រូវបង់។ ផលុបភោគីត្រូវបន្តអនុវត្តកិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់រងធ្វើសាជាថ្មីអោយទាន់ពេលវេលា និង ចុះកិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់រងដែលមានប្រយោជន៍ ដល់អចលនវត្ថុជាផលុបភោគរបស់ខ្លួន ទោះជាកិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់ រងនោះ កំពុងដំណើរការនៅពេលដែលផលុបភោគបានចាប់ផ្ដើមហើយក្ដី រឺជាកិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់ដែលតំរូវអោយ ធ្វើនាពេលក្រោយអសារកម្មសិទ្ធិករក្ដី ។

មាត្រា ១៣៣.

ក្នុងពេលដំណើរការផលុបភោគ បើមានតតិយជនណាមកបៀតបៀនសិទ្ធិនៃអសារកម្មសិទ្ធិករផលុបភោគីត្រូវ ជូ នដំណឹងទៅអសារសិទ្ធិករ បើមិនដូច្នោះទេផលុបភោគីនោះត្រូវទទួលខុសត្រូវលើ ការខូចខាតដែលបណ្ដាលមក រឿងនោះចំពោះអសារកម្មសិទ្ធិករ ដូចករណីដែលខ្លួនបានធ្វើអោយខូចខាតដោយផ្ទាល់។

មាត្រា ១៣៤.

ផលុបភោគផុតរលត់ • ដោយមរណភាពនៃផលុបភោគី • ដោយការផុតកំណត់រយពេលរឺការសម្រេចបាននូវលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ ។ • ដោយកិច្ចព្រមលះបង់សិទ្ធិរបស់ផលុបភោគី • ដោយអចលនវត្ថុដែលជាប់ផលុបភោគ ត្រូវអន្តរាយទាំងស្រុង • ដោយសេចក្ដីសំរេចរបស់តុលាការស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃមាត្រា ១៣៥នៃច្បាប់នេះ។

មាត្រា ១៣៥.

ការបាត់បង់សិទ្ធិរបស់ផលុបភោគី អាចនឹងត្រូវបានប្រកាសដោយតុលាការតាមបណ្ដឹងរបស់អសារកម្មសិទ្ធិករដោ យហេតុថា ផលុបភោគីបានរំលោភលើការអាស្រ័យផលពិសេសប្រសិនបើផលុបភោគីនោះធ្វើអោយមានវិការ ភាពលើអចលនវត្ថុ រឺទុកអោយអចលនវត្ថុខូចខាតដោយមិនថែទាំ។ ក្នុងករណីនេះ ម្ចាស់បំណុលនៃផលុបភោគី មានសិទ្ធិប្ដឹង ទៅតុលាការដើម្បីសុំបន្តសិទ្ធិរបស់ផលុបភោគីដោយធានាការជួសជុល នូវរាល់ វិការភាពដែលមាន និងការធានាសំរាប់អនាគត។ ដោយយោលទៅតាមកាលទេស និងហេតុផលផ្សេង ៗតុលាការអាចប្រកាសការរ លត់ដាច់ខាតនៃផលុបភោគ រឺគ្រាន់តែបង្គាប់អោយប្រគល់អចលនវត្ថុអោយអសារកម្មសិទ្ធិករដោយបង់ប្រាក់ប្រ ចាំឆ្នាំអោយផលុបភោគីរឺសិទ្ធិវន្តរបស់ជននេះនូវទឹកប្រាក់មួយចំនួនជាកំណត់ រហូតដល់បញ្ចប់ផលុបភោគ។

មាត្រា ១៣៦.

ការលក់អលចនវត្ថុដែលកំពុងជាប់ផលុបភោគដោយអសារកម្មសិទ្ធិករ មិនធ្វើអោយមានការផ្លាស់ប្ដូរណាមួយចំ ពោះផលុបភោគីដែល កំពុងបន្តប្រើប្រាស់សិទ្ធិរបស់ខ្លួននោះទេ លើកលែងតែមានការលះបង់ដោយជាក់លាក់ពី ផលុបភោគី។

មាត្រា ១៣៧.

ប្រសិនបើផលុបភោគមានតែលើអគារ ហើយអគារនោះត្រូវអន្តរាយជាយថាហេតុសិទ្ធិរបស់ផលុបភោគីត្រូវរល ត់ហើយផលុបភោគីមិនអាចទាមទារសិទ្ធិផលុបភោគ លើដីរឺលើសម្ភារ:សំណង់នោះទេ។ ប៉ុន្តែបើផលុបភោគមា នលើដីនិងលើអគារហើយបើអគារនោះ ត្រូវអន្តរាយផលុបភោគនៅមានលើដីដដែល ។ ផ្នែកទី២ អំពីសិទ្ធិប្រើប្រាស់និងអាស្រ័យនៅ

មាត្រា ១៣៨.

សិទ្ធិប្រើប្រាស់គឺជាសិទ្ធិទទួលយកពីដីនូវបរិមាណផលចាំបាច់សំរាប់សេចក្ដីត្រូវការរបស់អត្ថគាហក និងគ្រួសាររប ស់ខ្លួន។ ទោះបីថ្ងៃក្រោយមក អត្ថគាហកនោះមានប្ដី ប្រពន្ធក្ដីរឺមានកូនក្ដី ក៏សិទ្ធិទាំងពីរនេះនៅតែមានដល់អត្ថគា ហកដដែល។

មាត្រា ១៣៩.

សិទ្ធិប្រើប្រាស់និងអាស្រ័យនៅកើតឡើងនិងបាត់បង់ទៅវិញ តាមបែបនៃផលុបភោគដែរ។ សិទ្ធិនៃអ្នកប្រើប្រាស់ និងអ្នកអាស្រ័យនៅកំណត់ដោយខចែង ក្នុងកិច្ចសន្យាតាមរូបមន្តលិខិត យថាភូត រឺដោយបញ្ញត្តិនៃច្បាប់ ដែលចែងអំពីសិទ្ធិនេះ។

មាត្រា ១៤០.

អត្ថគាហកនៃសិទ្ធិប្រើប្រាស់ រឺសិទ្ធិអាស្រ័យនៅ មិនអាចផ្ទេរ រឺជួលសិទ្ធិរបស់ខ្លួនទៅអ្នកផ្សេងទៀតបានឡើយ។ សិទ្ធិប្រើប្រាស់និងអាស្រ័យនៅ ជាសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គល។ សិទ្ធិនេះបញ្ចប់នៅពេលមរណភាពនៃអត្ថគាហករឺ ដោយអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចសន្យា។

មាត្រា ១៤១.

ប្រសិនបើអត្ថគាហកនៃសិទ្ធិប្រើប្រាស់ប្រមូល យកផលទាំងអស់នៃដី រឺប្រសិនបើអត្ថគាហក នៃសិទ្ធិអាស្រ័យនៅ កាន់កាប់គេហដ្ឋានទាំងមូល អ្នកនោះត្រូវទទួលបន្ទុកចំណាយសោហ៊ុយក្នុងការដាំដុះ រឺការជួសជុលថែ ទាំនិងបង់ពន្ធ អាករនិងសោហ៊ុយ ធានារ៉ាប់រងដូចផលុបភោគីដែរ។ ប្រសិនបើអត្ថគាហក យកតែចំណែកណាមួយនៃផល រឺកាន់ កាប់តែមួយចំណែកនៃគេហដ្ឋានអ្នកនោះត្រូវ ចូលរួមចំណាយទៅ តាមសមាមាត្រដែលខ្លួនអាស្រ័យផលនោះ។

ផ្នែកទី ៣ : អំពីសេវភាព

មាត្រា ១៤២.

សេវភាពដី គឺជាបន្ទុកដែលផ្ទុកទៅលើដីមួយហៅដីបំរើ រឺដីក្រោមសំរាប់ការប្រើប្រាស់និងប្រយោជន៍នៃដីមួយទៀ តហៅដីប្រើ រឺដីលើដែលជារបស់កម្មសិទ្ធិករផ្សេងទៀត។

មាត្រា ១៤៣.

សេវភាពកើតពីធម្មជាតិ កើតពីច្បាប់ រឺកើតពីការព្រមព្រៀង អាស្រ័យដោយស្ថានភាពនៃទីកន្លែងដោយកំណត់រប ស់ច្បាប់រឺដោយការព្រមព្រៀងរវាងកម្មសិទ្ធិករ។

អនុផ្នែកទី ១ : អំពីសេវភាពកើតពីធម្មជាតិ

មាត្រា ១៤៤.

ដីក្រោមត្រូវទទួលទឹកដែលហូរតាមធម្មជាតិពីដីលើ។ កម្មសិទ្ធិករនៃដីក្រោមមិនអាចលើកទំនប់ភ្លឺរបាំង រឺការដទៃ ផ្សេងទៀតទប់ការហូរនេះបានឡើយ។ កម្មសិទ្ធិករនៃដីលើមិនអាចធ្វើអ្វីដែលធ្វើអោយកាន់តែធ្ងន់ដល់សេវភាពនៃ ដីក្រោមបានឡើយ។

មាត្រា ១៤៥.

កម្មសិទ្ធិករនៃដីលើមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ និងចាត់ចែងទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់មកលើដីរបស់ខ្លួនព្រមទាំងទឹក ដែលមាន ប្រភពផុសឡើងនៅទីនោះ លើកលែងតែក្នុងករណីដែលមានចែងក្នុងវាក្យខណ្ឌចុងក្រោយនៃមាត្រា១៤៤។

មាត្រា ១៤៦.

កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលស្ថិតនៅជាប់ផ្លូវទឹកហូរត្រូវទុកអោយទឹកហូរទៅលើដីជិតខាង ហើយកម្មសិទ្ធិករនៃដីជិតខាងក៏ ត្រូវមានកាតព្វកិច្ច ដូចគ្នាចំពោះដីនៅឆ្ងាយទៅតាមតម្រូវការនៃកសិកម្ម។

អនុផ្នែកទី២ អំពីសេវភាពកើតពីច្បាប់

មាត្រា ១៤៧.

សេវភាពកើតពីច្បាប់មានគោលដៅប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍សាធារណ រឺជាប្រយោជន៍អែកជន។ សេវភាពកើតពី ច្បាប់ប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍សាធារណត្រូវកំណត់ដោយច្បាប់ រឺដោយបទបញ្ជាពិសេសដែលបង្ខំទៅលើកម្មសិ ទ្ធិករ។ សេវភាពកើតពីច្បាប់ប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍ អែកជនកំណត់ព្រំដែនដែលកម្មសិទ្ធិករ អាចធ្វើសកម្មភាព មួយចំនួនក្នុងដីរបស់ខ្លួន លើកលែងតែធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិនៃកម្មសិទ្ធិករដីជិតខាង។

មាត្រា ១៤៨.

ការកំណត់ព្រំដី និងកម្មសិទ្ធិដែលស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយផ្លូវសាធារណ ត្រូវកំណត់ដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច យោងតាមសេចក្ដី ត្រូវការជាក់ស្ដែងនៃផលប្រយោជន៍រួមពិសេសតាមសេចក្ដីត្រូវការនៃការធ្វើចរាចរ។ មុននឹងធ្វើរបង រឺកសាងអគារប្រភេទណាក៏ដោយដែលស្ថិតនៅជាប់នឹង ផ្លូវសាធារណកម្មសិទ្ធិករ ចាំបាច់ត្រូវតែត្រួ តពិនិត្យមើលនូវភាពសមស្របនៃអគានោះជាមួយនឹង ប្លង់តម្រង់ជួរប្រសិនបើមាន។ រាល់លិខិតអនុញ្ញាតសាងស ង់ត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់ដល់ខ្សែតម្រង់ជួរដែលមានរួចហើយ។ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចអាចសំរេចធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរ ទំហំផ្លូវបាន តាមតម្រូវការចាំបាច់សំរាប់ផលប្រយោជន៍សាធារណ។ នៅពេលដែលអាជ្ញាធរធ្វើការសំរេចពង្រីកទំ ហំផ្លូវសំណង់ទាំងឡាយដែលស្ថិតនៅលើបន្ទាត់តម្រង់ជួរ ត្រូវបន្ថយទៅក្រោយ។ បើជារបងតាមធម្មតា រឺជាសំណ ង់ស្រាលអាជ្ញាធរតំរូវអោយធ្វើការរំកិលចេញ។ ប្រសិនបើជាអចលនវត្ថុដែលមិនអាចជាកម្មវត្ថុនៃការផ្លាស់ប្ដូរកែ សំរួលរុះរើបាន អចលនវត្ថុនោះត្រូវឋិតក្នុងសភាពដដែលសិន រហូតដល់ពេលអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចសំរេចអំពីការ ពង្រីកដែលបានគ្រោងទុក។ ការដកហូតកម្មសិទ្ធិមួយចំណែក រឺទាំងស្រុងអាចប្រព្រឹត្តទៅបានដោយអនុវត្តត្រឹមត្រូវ តាមនីតិវិធីនៃច្បាប់។ ចំពោះដីដែលបានកាន់កាប់ស្របច្បាប់ព្រមទាំងរបង និងសំណង់ទាំងឡាយដែលបានធ្វើឡើង ត្រឹមត្រូវតាមបញ្ញត្តិនៃច្បាប់ ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិមានសិទ្ធិទាមទារអោយសងការខូចខាតរបស់ខ្លួន។

មាត្រា ១៤៩.

កម្មសិទ្ធិករដែលចង់ធ្វើនៅលើដីរបស់ខ្លួន នូវកិច្ចការដែលមានលក្ខណរំខានដល់ដីជិតខាងដូចជាខួងអណ្ដូង ការជីក ស្ទង់ដី ការជីករុករក ការគរទុកវត្ថុ ប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ដែលនាំអោយរំខាន រឺប៉ះពាល់ដល់សុខភាពត្រូវអនុលោ មតាមបញ្ញត្តិនៃបទបញ្ជាពិសេស ស្ដីពីការកំណត់ចម្ងាយដែលត្រូវប្រតិបត្តិ រឺស្ដីពីការដែលធ្វើសំរាប់ទប់ជ្រែង។

មាត្រា ១៥០.

កម្មសិទ្ធិករមិនអាចនឹងធ្វើប្រហោងទ្វារ រឺបង្អួចកើយ រឺយ៉ត្រង់ចំគ្នាទៅវិញទៅមក ចម្ងាយតិចជាងពីរម៉ែត្រពីដីអ្នក ជិតខាងបានទេ។

មាត្រា ១៥១.

កម្មសិទ្ធិករមិនអាចដាំដើមឈើធំ តូច មានកំពស់លើសពី ២ (ពីរ) ម៉ែត្រនៅប្របព្រំដីជាប់គ្នាដែលមានចម្ងាយតិច ជាងពីរម៉ែត្រពីព្រំដីបានទេ បើមិនដូច្នេះទេនឹងត្រូវបង្ខំអោយយកចេញកាលបើមានបណ្ដឹងពីកម្មសិទ្ធិករ ដែលមាន ប្រយោជន៍ក្នុងរឿងនេះ ។

មាត្រា ១៥២.

កម្មសិទ្ធិករដែលដីរបស់ខ្លួនត្រូវបានបិទជិត និងគ្មានច្រកចេញចូលទៅផ្លូវសាធារណ រឺមានច្រកមិនគ្រប់គ្រាន់សំរាប់ អាជីវកម្ម កសិកម្មអុស្សាហកម្មនៃកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន មានសិទ្ធិស្នើសុំបើកផ្លូវឆ្លងតាមដីអ្នកជិតខាងខ្លួនដោយត្រូវចេ ញសំណងតាមសមាមាត្រចំពោះការខូចខាតដែលបណ្ដាលមកពីកិច្ចការនោះ។

មាត្រា ១៥៣.

ជាគោលការណ៍ផ្លូវដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៥២ ត្រូវយកកន្លែងណាដែលមានចម្ងាយ ជិតជាងគេពីដីបិទជិតទៅផ្លូវ សាធារណ ប៉ុន្តែត្រូវកំណត់កន្លែងណាដែលមានការខូចខាតតិចបំផុតសំរាប់កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលត្រូវទទួលរង។

មាត្រា ១៥៤.

ប្រសិនបើដីបិទជិតកើតឡើងពីការបែងចែកដីតាមរយការលក់ការដូរ ការចែក រឺពីកិច្ចសន្យាផ្សេងទៀតការបើក ផ្លូវឆ្លងកាត់អាចសុំតែនៅលើដីដែលនៅសល់ពីការបែងចែក។ ប៉ុន្តែបើដីដែលនៅសល់ពុំអាចបង្កើតបានជាផ្លូវគ្រប់ គ្រាន់បញ្ញត្តិនៃមាត្រា ១៥២និងមាត្រា ១៥៣ នៅតែអនុវត្តបានដដែល។

មាត្រា ១៥៥.

កម្មសិទ្ធិករដែលចង់ប្រើទឹកដែលខ្លួនមានសិទ្ធិ ដើម្បីប្រើប្រាស់និងស្រោចស្រពដីរបស់ខ្លួនអាច ទទួលបានផ្លូវទឹកនាំ ទឹកឆ្លងកាត់ដី ដែលស្ថិតនៅចន្លោះកណ្ដាលបានតែត្រូវចំណាយសោហ៊ុយសងការខូចខាតអោយម្ចាស់ដីនោះ។

មាត្រា ១៥៦.

កម្មសិទ្ធិករអាចបញ្ចេញទឹកស្រោចស្រពរួចហើយចេញពីដីខ្លួនឆ្លងកាត់ដីក្រោមបាន តែត្រូវចំណាយសោហ៊ុយសង ការខូចខាត ។

មាត្រា ១៥៧.

កម្មសិទ្ធិករនៃដីលិចទឹកទាំងស្រុង រឺមួយចំណែក អាចបង្ហូរទឹកមិនល្អចេញបាន តែត្រូវធ្វើអោយបានត្រឹមត្រូវតាមវិ ធីអនាម័យ ។

មាត្រា ១៥៨.

កម្មសិទ្ធិករនៃដីជាប់មាត់ទឹកដែលចង់ប្រើប្រាស់ទឹកដីដើម្បីស្រោចស្រពដីរបស់ខ្លួន អាចមានសិទ្ធិធ្វើសិល្បការចាំ បាច់ទល់ទៅលើដីដែលស្ថិតនៅមាត់ទឹកម្ខាងទៀតដើម្បីរៀបចំយកទឹកតែត្រូវទទួលបន្តុកចេញសោហ៊ុយនៃការខូ ចខាត។

មាត្រា ១៥៩.

កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលព្រមអោយធ្វើការអ្វីលើដីខ្លួននោះ អាចនឹងសុំប្រើទំនប់របាំងទឹកនោះបានដោយត្រូវចេញ សោហ៊ុយធ្វើ នឹងសោហ៊ុយថែទាំពាក់កណ្ដាល។ កម្មសិទ្ធិករនេះមិនត្រូវទារសោហ៊ុយថ្លៃដីឡើយបើបានទទួលហើយ ត្រូវតែបង្វិលសងគេវិញ។ អនុផ្នែកទី៣ អំពីសេវភាពកើតពីការព្រមព្រៀង

មាត្រា ១៦០.

ត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយកម្មសិទ្ធិករ បង្កើតនៅលើដីរបស់ខ្លួន នូវរាល់សេវភាពជាគុណប្រយោជន៍ដល់កម្មសិទ្ធិករ

នៃដីផ្សេងទៀតអោយ តែសេវភាពនោះមិនផ្ទុយពីសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណ។ ការប្រើប្រាស់និងវិសាលភាពនៃសេវ ភាពនេះត្រូវកំណត់ដោយកិច្ចព្រមព្រៀង ដែលបានបង្កើតសេវភាពនោះ។

មាត្រា ១៦១.

សេវភាពកើតពីការព្រមព្រៀងអាចបង្កើតឡើងបានតែតាមលិខិតយថាភូតប៉ុណ្ណោះ។ សេវភាពនេះមិនអាចតតិយ ជនជំទាស់បានទេក្រោយពីការចុះលេខាចារិកក្នុងបញ្ជីសុរិយោដី។ ទំនាក់ទំនងសេវភាពរវាងដីបំរើ និងដីប្រើនឹងត្រូវ ចប់នៅពេលដែលដីណាមួយក្នុងចំណោមដីទាំងពីរ ត្រូវបានផ្ទេរអោយតតិយជនណាម្នាក់បើការ រក្សាទុកសេវភាព នោះមិនបានចែងច្បាស់ក្នុងលិខិតផ្ទេរកម្មសិទ្ធិទេ។

មាត្រា ១៦២.

កម្មសិទ្ធិករដែលបានបង្កើត សេវភាពលើដីរបស់ខ្លួនត្រូវ បានចាត់ទុកថាយល់ព្រមរាល់អ្វី ដែលចាំបាច់សំរាប់សេវ ភាពនោះ។ សេវភាពនៃការយកទឹកបង្កើតឡើងនៅកន្លែងប្រភពទឹកអនុញ្ញាតអោយអ្នកយកទឹកមានសិទ្ធិឆ្លងកាត់ ដីដែលមានប្រភពទឹកនោះបាន។

មាត្រា ១៦៣.

កម្មសិទ្ធិករនៃដីប្រើមានសិទ្ថិធ្វើរាល់ការចាំបាច់ផ្សេងៗ លើដីបំរើដើម្បីប្រើនិងរក្សាទុកសេវភាពបាន។

មាត្រា ១៦៤.

ការចាំបាច់សំរាប់ប្រើនិងរក្សាទុកសេវភាព គឺជាសោហ៊ុយនៃកម្មសិទ្ធិករដីប្រើ លើកលែងតែមានការព្រមព្រៀង គ្នាផ្សេងពីនេះ។

មាត្រា ១៦៥.

កម្មសិទ្ធិករនៃដីបំរើមិនអាចធ្វើអ្វី ដែលមានបំណងបន្ថយការប្រើប្រាស់សេវភាពរឺ ធ្វើអោយសេវភាពមិនអាច ប្រើបានឡើយ។ កម្មសិទ្ថិការនៃដីមិនអាចប្ដូរស្ថានភាពនៃការប្រើប្រាស់សេវភាពបានកំណត់ពីដំបូងមកបានទេ។ ប៉ុន្តែបើទុកសេវភាពក្នុងស្ថាន ភាពដើមនាំ អោយកម្មសិទ្ធិករនៃដីបំរើចំណាយលើការជួសជុលថែទាំច្រើន កម្មសិ ទ្ធិករនៃដីបំរើអាចសុំដាក់សេវភាពជំនួសនៅទីផ្សេងទៀតបានដែលស្រួលប្រើដូចគ្នាហើយកម្មសិទ្ធិករ នៃដីប្រើមិន អាចបដិសេធបានឡើយ ។

មាត្រា ១៦៦.

ចំណែកអែកម្មសិទ្ធិករនៃដីប្រើ អាចប្រើប្រាស់សេវភាពតែក្នុងព្រំដែនដែលបានកំណត់ក្នុង កិច្ចសន្យាដោយមិនអា ចធ្វើនៅលើដី បំរើរឺដីរបស់ខ្លួនអោយមានការប្រែប្រួលណាមួយដែលអាចមានអិទ្ធិពលធ្ងន់ធ្ងរដល់ស្ថានភាពនៃដី បំរើបានឡើយ ។ អនុផ្នែកទី៤ អំពីការផុតរលត់នៃសេវភាព

មាត្រា ១៦៧.

សេវភាពផុតរលត់ដោយ • ការបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងដេលបង្កើតសេវភាពនោះ • ដីប្រើដីបំរើធ្លាក់ក្នុងដៃកម្មសិទ្ធិករតែម្នាក់រឺ • មហន្តរាយទាំងស្រុងនៃដីដែលជាទីតាំងសេវភាពនោះ ។

មាតិកាទី៤ អំពីទម្រង់នៃកម្មសិទ្ធិ

ជំពូកទី៩ អំពីកម្មសិទ្ធិអវិភាគ

មាត្រា ១៦៨.

កម្មសិទ្ធិអវិភាគគឺជាកម្មសិទ្ធិលើទ្រព្យតែមួយដែលជារបស់បុគ្គច្រើននាក់។ បុគ្គលទាំងនោះជាកម្មសិទ្ធិករអវិភាគ។ កម្មសិទ្ធិករអវិភាគម្នាក់ៗមានចំណែករបស់ខ្លួនក្នុងទ្រព្យនោះ ប៉ុន្តែទ្រព្យនោះមិនអាចពុះចែកគ្នាបានឡើយ។

មាត្រា ១៦៩.

ភាគបែងនៃកម្មសិទ្ធិអវិភាគចាត់ទុកថាស្មើគ្នា។ ក្នុងករណីក្នុងការបែងចែកទ្រព្យមិនស្មើគ្នា កម្មសិទ្ធិករម្នាក់ៗ មាន សិទ្ធិនិងបន្ទុកសមាមាត្រទៅនឹងចំណែករបស់ខ្លួន។ កម្មសិទ្ធិករម្នាក់ៗអាចលក់ចំណែក រឺចុះកិច្ចសន្យាផ្សេងៗ លើ ចំណែករបស់ខ្លួនបានហើយ ម្ចាស់បំណុលរបស់គេម្នាក់ៗ អាចរឹបអូសចំណែកនៃទ្រព្យរបស់អ្នកនោះបាន។

មាត្រា ១៧០.

កម្មសិទ្ធិករអវិភាគគ្រប់គ្រង រួមលើកម្មសិទ្ធិអវិភាគ លើកលែងតែមានកិច្ចព្រមព្រៀងផ្ទុយពីនេះ។ កម្មសិទ្ធិករអវិ ភាគម្នាក់ៗ មាននាទីគ្រប់គ្រងជាធម្មតាដូចជាការជួសជុលថែទាំនិងការដាំដុះ បើកម្មសិទ្ធិករអវិភាគច្រើនមិនបានចា ត់អោយធ្វើអ្វីផ្សេងទៀតទេ។ កិច្ចការសំខាន់ៗ ដូចជាការប្ដូរដំណាំនិងការជួសជុលធំៗ អាចសម្រេចបានលុះត្រាតែ ភាគច្រើននៃកម្មសិទ្ធិករអវិភាគដែលមាន ចំណែករួមគ្នាលើសពីពាក់កណ្ដាលនៃទ្រព្យនោះបានយល់ព្រម។

មាត្រា ១៧១.

កម្មសិទ្ធិអវិភាគម្នាក់ៗ ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ថែទាំនិងការពារប្រយោជន៍រួម។ កម្មសិទ្ធិករអវិភាគអាស្រ័យផលប្រើ ប្រាស់ក្នុងព្រំដែន មិនប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិនៃកម្មសិទ្ធិករអវិភាគឯទៀត។ ការព្រមព្រៀងគ្នាពីកម្មសិទ្ធិករអវិភាគទាំងអ ស់ជាការចាំបាច់ សំរាប់ការផ្ទេរសិទ្ធិ ការបង្កើតសិទ្ធិភណ្ឌិក រឺការផ្លាស់ប្ដូរគោលដៅនៃទ្រព្យ លើកលែងតែមានវិធា នផ្សេងពីនេះ។

មាត្រា ១៧២.

ចំណាយលើការគ្រប់គ្រង ការបង់ពន្ធនិងបន្ទុកផ្សេងទៀតលើទ្រព្យអវិភាគត្រូវទទួលរ៉ាប់រង ដោយកម្មសិទ្ធិករអវិ ភាគទាំងអស់ តាមសមាមាត្រនៃចំណែករៀងៗខ្លួនលើកលែងតែមានបញ្ញត្តិផ្ទុយពីនេះ។

មាត្រា ១៧៣.

គ្មានជនណាមួយអាចត្រូវបាន បង្ខំអោយនៅក្នុងអវិភាគកម្មបានទេ។ កម្មសិទ្ធិករអវិភាគម្នាក់ៗ អាចទាមទារអោយ បែងចែកទ្រព្យអវិភាគនោះបាន។ កម្មសិទ្ធិករអវិភាគទាំងឡាយអាចរក្សាទុក ជាបណ្ដោះអាសន្ននូវស្ថានភាពនៃអវិ ភាគកម្មប៉ុន្តែស្ថានភាពបែបនេះមិនអាចចាប់បង្ខំអោយ លើសពីរយពេល ៥(ប្រាំ) ឆ្នាំបានឡើយ លើកលែងតែមា នកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មី ។

មាត្រា ១៧៤.

អវិភាគកម្មត្រូវចប់ដោយការបែងចែកទ្រព្យតាមរូបដើម រឺដោយការលក់ទ្រព្យ ហើយចែកថ្លៃគ្នា រឺដោយកម្មសិទ្ធិ ករវិភាគមិនយល់ព្រមតាមអំពីរបៀបនៃការចែក អ្នកទាំងនោះត្រូវប្ដឹងទៅតុលាការដែលនឹងរៀបចំចែកទ្រព្យរឺ បើទ្រព្យនោះកាលបើចែកទៅនាំអោយថយថ្លៃ ច្រើនតុលាការ អាចបង្គាប់អោយលក់ទ្រព្យទាំងមូលទៅអោយត តិយជន រឺទៅអោយកម្មសិទ្ធិករអវិភាគណាម្នាក់ក៏បាន។

មាតិកាទី ៤ អំពីទម្រង់នៃកម្មសិទ្ធិ

ជំពូកទី ១០ អំពីសហកម្មសិទ្ធិ

មាត្រា ១៧៥.

សហកម្មសិទ្ធិ គឺជាកម្មសិទ្ធិលើទ្រព្យជាអលចតវត្ថុរបស់បុគ្គល ច្រើននាក់បែងចែកតាមឡូត៍ដែលម្នាក់ៗ បានមួយ ចំណែកជាអែកជន ហើយមួយចំណែកទៀតជាផ្នែកនៃទ្រព្យរួម។

មាត្រា ១៧៦.

សហកម្មសិទ្ធិករទាំងឡាយអាចរៀបចំបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង ដែលកំណត់របៀបគ្រប់គ្រងនិង វិធាននៃការថែទាំព្រមទាំង កាតព្វកិច្ចរបស់សហកម្មសិទ្ធិករ ជាពិសេសចំពោះផ្នែករួមដោយគោរពតាមបទប្បញ្ញត្តិទាំងឡាយនៃច្បាប់នេះ។ ក្នុងករណីដែលគ្មានបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងនេះទេ សហកម្មសិទ្ធិនៅក្រោមបទប្បញ្ញត្តិទាំងឡាយ ដែលបានកំណត់ពីមាត្រា ១៧៧ ដល់ មាត្រា១៨៥ នៃច្បាប់នេះ។

មាត្រា ១៧៧.

សហកម្មសិទ្ធិករទាំងឡាយមានសិទ្ធិពេញលេញលើចំណែកអែកជនរបស់ខ្លួន ដោយមិនបំពានទៅលើចំណែករួម និងមិនរំខាន រឺរាំងស្ទុះដល់ការប្រើប្រាស់ចំណែករួមដោយសហកម្មសិទ្ធិករដទៃទៀត។ សហកម្មសិទ្ធិករមិនអាចប ង្កើតសេវភាពអែកជនរបស់ខ្លួននោះបានទេ។

មាត្រា ១៧៨.

រាល់ចំណែកនៃអគាររឺដីសំរាប់ការប្រើប្រាស់ផ្ដាច់មុខ នៃសហកម្មសិទ្ធិករណាមួយបង្កើតបានជាចំណែកអែកជន។ វិញ្ញាបនប័ត្រ សំគាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុត្រូវកំណត់អំពីប្រភេទ និងទំហំនៃចំណែកនោះ។

មាត្រា ១៧៩.

រាល់ចំណែកនៃអគារ រឺដីសំរាប់ការប្រើប្រាស់ រឺជាប្រយោជន៍នៃសហកម្មសិទ្ធិករទាំងឡាយ រឺសហកម្មសិទ្ធិករខ្លះក្នុង ចំណោមនោះបង្កើតបានជាចំណែករួម។ ទ្រព្យរួមមានជាអាទិ

• ដី ទីធ្លា អុទ្យាននិងសួនច្បារ ផ្លូវ ច្រកចេញចូល
• ជញ្ជាំង សសរទ្រទ្រង់សំខាន់ៗនៃអគារអុបករណ៍រួមរាប់ បញ្ចូលចំណែកនៃបណ្ដាញទឹកភ្លើងបណ្ដាញអុស្ម័នដែលអាចឆ្លងកាត់ចំណែកអែកជន
• ទូរួម បំពង់និងក្បាលបំពង់ផ្សែង
• ទីកន្លែងនៃសេវារួម ។

សិទ្ធិបន្ទាប់បន្សំខាងក្រោមនេះក៏ត្រូវទុកជាកម្មសិទ្ធិរួមដែរ

• សិទ្ធិជីករុករកវត្ថុធាតុដែលមានក្នុងដី
• សិទ្ធិស្ថាបនាអគារថ្មីក្នុងទីធ្លា អុទ្យានរឺសួនច្បារទាំងនោះ
• សិទ្ធិនៃអឌ្ឍសិទ្ធិភាពដែលជាប់ទៅនឹងចំណែករួមទាំងឡាយ
• សិទ្ធិលើកបន្តអោយខ្ពស់នូវ អគារសំរាប់ប្រើប្រាស់រួមរឺដែលមាន កន្លែងច្រើនបង្កើតបានជាចំណែកអែកជនផ្សេងគ្នា។ គ្មានករណីណាមួយដែលកម្មសិទ្ធិករ នៃអគារសហកម្មសិទ្ធិជាន់លើបំផុតអាចលើកបន្តសម្រាប់តែខ្លួនអែងផ្ទាល់ រឺលក់សិទ្ធិនៃការលើកបន្តនេះឡើយ។ បទប្បញ្ញត្តិមានលក្ខណជាសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណ។

មាត្រា ១៨០.

សហកម្មសិទ្ធិករដែលធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ចំណែករួមនៃអគារ រឺដីដោយបានកែប្រែដើម្បី ការប្រើប្រាស់ជាអែក ជនរឺសំរាប់លក់ នឹងត្រូវបង្ខំអោយរៀបចំដូចសភាពដើមវិញ។ សហកម្មសិទ្ធិករនោះត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មដូចមានចែង ក្នុងមាត្រា១៥៧ នៃច្បាប់នេះ។ ជនក្រៅពីសហកម្មសិទ្ធិករដែលដណ្ដើមយកចំណែករួមសំរាប់ជាទី លំនៅអែកជន របស់ខ្លួននឹង ត្រូវបង្ខំអោយសងកន្លែងដែលកាន់កាប់ខុសច្បាប់ ហើយត្រូវធ្វើអោយមានសភាពដូចដើមវិញ។ ក្នុង ករណីណាក៏ដោយ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចមិនអាចចេញប័ណ្ណសំគាល់សិទ្ធិអោយបុគ្គលនោះបានឡើយ ពុំនោះទេ នឹងត្រូវចាត់ទុកជាអ្នកសមគំនិត និងត្រូវទទួលខុសត្រូវរួមជាមួយដែរ។ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចបង្ខំអោយអ្នក កាន់ កាប់ដោយខុសច្បាប់រុះរើចេញ។ បញ្ញត្តិទាំងនេះក៏មានគោលដៅដាក់ទោសអ្នកមិនស្គាល់កម្មសិទ្ធិ និងលក្ខខណ្ឌនៃ សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណដោយផ្ទាល់និងជាសារវន្ត័ហើយត្រូវអនុវត្ត ចំពោះការប៉ះពាល់ដែលមានកន្លងមកមុនការ ប្រកាសអោយប្រើប្រាស់ច្បាប់នេះ។

មាត្រា១៨១.

ចំណែករួមគឺជាកម្មសិទ្ធិអវិភាគរបស់សហកម្មសិទ្ធិ។ សហកម្មសិទ្ធិករត្រូវធានាការថែទាំចំណែករួម។ បន្ទុកនៃការ ថែទាំនេះត្រូវចែកគ្នាតាមសមាមាត្រទៅនឹងតម្លៃនៃឡូត៍នីមួយៗ។

មាត្រា ១៨២.

ជញ្ជាំងដែលខ័ណ្ឌចំណែកអែកជនត្រូវចាត់ទុកជាជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិដូចមានចែងក្នុងជំពូកទី ១១ នៃច្បាប់នេះ។

មាត្រា ១៨៣.

ចំណែករួមនឹងសិទ្ធិបន្ទាប់បន្សំទាំងឡាយមិនអាចជាកម្មវត្ថុនៃការបែងចែករឺ បង្ខំអោយលក់ដាច់ដោយឡែកពីចំ ណែកអែកជនបានឡើយ ។

មាត្រា ១៨៤.

សហកម្មសិទ្ធិករអាចបង្កើតអង្គការគ្រប់គ្រង ដែលអាចជាក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរឺ និង គណ:កម្មការគ្រប់ឡើងដើម្បី ទទួលបន្ទុកកិច្ចការសហកម្មសិទ្ធិ។ អង្គការគ្រប់គ្រងនេះត្រូវជ្រើសរើសដោយមហាសន្និបាតដែលមានការចូលរួមពី សហកម្មសិទ្ធិករទាំងអស់ដោយគិតតាមសមាមាត្រនៃសារៈសំខាន់នៃឡូត៍រៀងៗខ្លួន។ អង្គការគ្រប់គ្រងធ្វើ ការសំ រេចចិត្តទាក់ទងទៅនឹងការថែទាំសហកម្មសិទ្ធិតាមមតិភាគច្រើន។ សហកម្មសិទ្ធិករត្រូវគោរពសេចក្ដីសំរេចដែល បានដាក់ចេញដោយមហាសន្និបាត ជាពិសេសទាក់ទងទៅ នឹងការថែទាំ និងការធ្វើអោយស្រប ទៅនឹងលក្ខខណ្ឌនៃ សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណនៃចំណែករួម។ ខ្លួនពីចំណែកនៃបន្ទុក ដែលធ្លាក់មកលើខ្លួន អាចនឹងត្រូវបានប្ដឹងទៅតុលា ការដើម្បីបង្ខំអោយបង់បន្ទុកដែលត្រូវបង់។ ក្នុងករណីគ្មានការបង្កើតអង្គការគ្រប់គ្រង ការគ្រប់គ្រងសហកម្មសិទ្ធិ ត្រូវរ៉ាប់រងផ្ទាល់ដោយសហកម្មសិទ្ធិករ ទាំងអស់ដែលធ្វើការសម្រេចជាអែកច្ឆន្ទ។ បើសិនគ្មានការ យល់ព្រមណា មួយអាចកើតឡើងរវាងសហកម្មសិទ្ធិករ ទេដែលជាហេតុនាំអោយការថែ ទាំមិនបានល្អរឺថយតម្លៃនៃសហកម្មសិ ទ្ធិសហកម្មសិទ្ធិករទាំងអស់ក្រោយពីមានការ ព្រមព្រៀងគ្នាអាចប្ដឹង ទៅតុលាការអោយចាត់អ្នកគ្រប់គ្រងសហក ម្មសិទ្ធិម្នាក់។ ប្រាក់ឈ្នួលសំរាប់អ្នកគ្រប់គ្រងជាបន្ទុកនៃសហកម្មសិទ្ធិករទាំងអស់ ។

មាត្រា ១៨៥.

អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចអាចដាកវិធានការអោយសហកម្មសិទ្ធិកររ៉ាប់រងការថែទាំអោយល្អលើចំណែករួម។ សោហ៊ុយនៃការថែទាំជាបន្ទុក នៃសហកម្មសិទ្ធិករ ដោយគិតតាមសមាមាត្រទៅនិងតំលៃនៃចំណែករៀងៗខ្លួន។ សហ កម្មសិទ្ធិករដែលមិនព្រមចូលរួមទទួលបន្ទុកនេះ រឺមិនគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនៃសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណ ត្រូវទទួល ទណ្ឌកម្មដូចមានចែងក្នុងមាត្រា២៥៨ នៃច្បាប់នេះ ។

មាតិកាទី ៤ អំពីទម្រង់នៃកម្មសិទ្ធិ

ជំពូកទី ១១ អំពីអឌ្ឍសិទ្ធិភាព

មាត្រា ១៨៦.

អឌ្ឍសិទ្ធិភាពគឺជា ទំរង់មួយនៃកម្មសិទ្ធិរួម អនុវត្តទៅលើជញ្ជាំង និងកំពែងដែលនៅត្រង់ព្រំខ័ណ្ឌ ចែកកម្មសិទ្ធិពីរ ជាប់គ្នា។ កំពែងក្នុងន័យនៃច្បាប់នេះគឺសំដៅទៅលើស្នាមភ្លោះរបងនិងភ្លឺ។

ផ្នែកទី១ អំពីជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិ

មាត្រា ១៨៧.

ការជួសជុលនិងការសាងសង់ជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិឡើងវិញ ជាបន្ទុកនៃអ្នកដែលមានសិទ្ធលើទ្រព្យនោះតាមសមាមាត្រ ទៅនិងសិទ្ធិនៃកម្មសិទ្ធិករម្នាក់ៗ។ រាល់កម្មសិទ្ធិករដែលពាក់ព័ន្ធអាចអោយរួចពីការចេញថ្លៃជួសជុល រឺ សាងសង់ ជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិឡើងវិញដោយលះបង់សិទ្ធិនៃអឌ្ឍសិទ្ធិ របស់ខ្លួនលើកលែងតែជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិទល់ទ្រអគារដែល ជារបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ។

មាត្រា ១៨៨.

កម្មសិទ្ធិករណាម្នាក់នៃជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិមិនអាចចោះចូលជ្រៅទៅក្នុងជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិ រឺធ្វើការអ្វីដែលអាចបណ្ដាល អោយខូចខាតដល់ជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិដោយគ្មានការព្រមព្រៀងពីកម្មសិទ្ធិករម្ខាងទៀតឡើយ។ ក្នុងករណីគ្មានការព្រម ព្រៀងគ្នា តំរូវអោយមានអាជ្ញាកណ្ដាល ជាអ្នកជំនាញដែលនិងកំណត់មធ្យោបាយចាំបាច់សំរាប់ការថ្មីដែលមិនរំខាន ដល់សិទ្ធិរបស់កម្មសិទ្ធិករណាម្នាក់។

មាត្រា ១៨៩.

កម្មសិទ្ធិករម្នាក់ៗអាចសង់ជាប់ និងជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិ និងដាក់ធ្នឹម និងរនូតចូលក្នុងជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិដោយអោយសល់ ប្រាំសង្ទីម៉ែត្រ តែការងារនេះមិនត្រូវធ្វើអោយខូចដល់សិទ្ធិរបស់អ្នកម្ខាងដែរកម្មសិទ្ធិករ នោះអាចសិទ្ធិទាមទារអោ យបន្ថយធ្នឹម និងរនូតនោះមកត្រឹមពាក់កណ្ដាលនៃកំរាស់ជញ្ជាំងវិញ។

មាត្រា ១៩០.

កម្មសិទ្ធិករនៃអចលនវត្ថុដែល នៅជាប់ជញ្ជាំងណាមួយរបស់កម្មសិទ្ធិករដទៃ មានសិទ្ធិធ្វើ ជញ្ជាំងនោះអោយទៅ ជាជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិទាំងស្រុង រឺមួយចំណែកដោយសងទៅកម្មសិទ្ធិករនៃជញ្ជាំងនោះនូវតម្លៃពាក់កណ្ដាលនៃចំណែ កដែលខូច ចង់ធ្វើអោយទៅជាអឌ្ឍសិទ្ធិបូក និងពាក់កណ្ដាលតំលៃដីដែលសង់ជញ្ជាំងពីលើនោះ។

មាត្រា ១៩១.

កម្មសិទ្ធិករម្នាក់ៗអាចសង់បន្តជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិអោយច្បាស់ជាងមុនបាន ប៉ុន្តែត្រូវចេញសោហ៊ុយក្នុងការសង់ការជួ សជុលថែទាំជញ្ជាំងដែលខ្ពស់ហួសកំណត់ដើមនោះតែម្នាក់អែង។ ក្រៅពីនេះកម្មសិទ្ធិករនោះត្រូវចេញសោហ៊ុយ សំរាប់បន្ទុកដែលកើតមកពីការលើកកំពស់ហួសទៅលើនោះអោយសមតាមតម្លៃផង។

មាត្រា ១៩២.

ប្រសិនបើជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិមិនអាចទ្រទ្រង់កំពស់ដែលលើកទៅលើនោះបាន អ្នកដែលចង់លើកអោយខ្ពស់នោះអា ចរុះរើធ្វើជាថ្មីទាំងអស់ឡើងវិញដោយសោហ៊ុយផ្ទាល់ខ្លួន។ អែកំរាស់ជញ្ជាំងដែលត្រូវធ្វើលើសពីកំរាស់ដើមត្រូវស ង់ដាក់ខាងលើដីរបស់ខ្លួន។

មាត្រា ១៩៣.

កម្មសិទ្ធិករម្ខាងទៀតដែលមិន បានជួយក្នុងការសង់អោយឡើងខ្ពស់ បើត្រូវការយកសំណង់នោះទុកជារបស់អឌ្ឍ សិទ្ធិនៃខ្លួនដែរត្រូវចេញថ្លៃសំណង់ដែលលើកអោយខ្ពស់ពាក់កណ្ដាលបូកនឹងពាក់កណ្ដាលនៃថ្លៃដីដែលសង់ជញ្ជាំង លើសពីកំរាស់ដើមនោះ។

ផ្នែកទី២ អំពីស្នាមភ្លោះរបង ភ្លឺអឌ្ឍសិទ្ធិ

មាត្រា ១៩៤.

កំពែងអឌ្ឍសិទ្ធិដែលបានបង្កើតឡើងដោយស្នាមភ្លោះ ក្ដីដោយរបងក្ដីដោយភ្លឺក្ដីត្រូវតែថែទាំដោយសោហ៊ុយរួម។ តែបើកម្មសិទ្ធិករណាម្នាក់ចង់ដកខ្លួនចេញពីកាតព្វកិច្ចនេះ កម្មសិទ្ធិករនះអាចធ្វើបានដោយគ្រាន់ទែលះបង់អឌ្ឍសិ ទ្ធិភាពរបស់ខ្លួនចោលប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែបើស្នាមភ្លោះរឺភ្លឺនោះជាកន្លែងសម្រាប់បង្ហូរទឹកជាធម្មតា សហកម្មសិទ្ធិករមិន អាចលះបង់អឌ្ឍសិទ្ធិរបស់ខ្លួនបានឡើយ។

មាត្រា ១៩៥.

កម្មសិទ្ធិករដែលមានដីជាប់នឹងស្នាមភ្លោះ របងរឺភ្លឺណាមួយដែលមិនមែនជារបស់អឌ្ឍសិទ្ធិទេមិនអាចតំរូវអោយម្ចាស់ស្នាមភ្លោះ ម្ចាស់របងម្ចាស់ភ្លឺនោះដាក់ ស្នាមភ្លោះ របងរឺភ្លឺនោះជារបស់អឌ្ឍសិទ្ធិអោយខ្លួនបានឡើយ។

មាត្រា ១៩៦.

កម្មសិទ្ធិករនៃរបងអឌ្ឍសិទ្ធិអាចជួសជុល កែលំអ រឺរុះរើរបងនោះរហូតដល់ព្រំប្រទល់កម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនបាន តែត្រូវ ធ្វើរបងត្រឹមដីរបស់ខ្លួនឡើងវិញ។ សិទ្ធិនេះអាចប្រើបានក្នុងករណីបើស្នាមភ្លោះ រឺភ្លឺអឌ្ឍសិទ្ធិនោះគ្រាន់តែប្រើប្រា ស់ជារបងប៉ុណ្ណោះ។

មាត្រា ១៩៧.

ទ្រព្យជាអចលនវត្ថុអាចបង្កើតជាប្រាតិភោគ សំរាប់ដាក់ធានាការសងបំណុលដោយកម្មសិទ្ធិករ នៃទ្រព្យនោះតាម រយហ៊ីប៉ូតែក រឺការបញ្ចាំរឺការដាក់ធានា។

មាតិកាទី ៥អំពីប្រាតិភោគអចលនវត្ថុ

ជំពូកទី១២ អំពីហ៊ីប៉ូតែក

មាត្រា ១៩៨.

ហ៊ីប៉ូតែកគឺជាប្រាតិភោគដែលបើកអោយម្ចាស់បំណុលប្ដឹងសុំអោយលក់អចលនវត្ថុនោះ នៅពេលដល់កំណត់ស ងទោះជាអចលនវត្ថុនោះនៅលើដៃជនណាក៏ដោយ ដើម្បីយកប្រាក់មកសងខ្លួននិងម្ចាស់បំណុលដទៃទៀតដែលជា អ្នកមានបុព្វសិទ្ធិនិងបុរិមាដោយមិនដកអចលនវត្ថុនោះពីកម្មសិទ្ធិករទេ។

មាត្រា ១៩៩.

មានតែអចលនវត្ថុដែលបានចុះបញ្ជីសុរិយោដីទេ ទើបអាចជាកម្មវត្ថុនៃហ៊ីប៉ូតែកបាន។

មាត្រា ២០០.

ម្ចាស់បំណុលមិនអាចក្លាយជាកម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យដែលបានដាក់ហ៊ីប៉ូតែកជំនួសការសងបំណុលបានឡើយ។

មាត្រា ២០១.

កិច្ចសន្យាហ៊ីប៉ូតែកត្រូវរៀបចំតាមរូបមន្តយថាភូត ចំពោះមុខអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច រឺអ្នកច្បាប់ណាម្នាក់ដែលមា ននីតិសម្បទាក្នុងរឿងនេះ។ កិច្ចសន្យាត្រូវតែចុះបញ្ជីនៅអង្គភាពសុរិយោដី។ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចក្នុងការតាក់ តែងកិច្ចសន្យាហ៊ីប៉ូតែកនិងទម្រង់នៃការចុះបញ្ជីនឹងកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ។

មាត្រា ២០២.

កិច្ចសន្យាហ៊ីប៉ូតែកត្រូវសរសេរបញ្ជាក់អោយច្បាស់ពីស្ថានភាព និងប្រភេទនៃទ្រព្យសេវភាព រឺបន្ទុកដែលកំណត់ ដោយបទបញ្ជាទាំងឡាយនិងតម្លៃនៃទ្រព្យនោះ។

មាត្រា ២០៣.

ហ៊ីប៉ូតែកច្រើនបន្តបន្ទាប់គ្នាអាចត្រូវបានបង្កើតនៅលើទ្រព្យតែមួយ។ ម្ចាស់បំណុលម្នាក់ៗ ប្រើសិទ្ធិតាមលំដាប់ អាទភាពនៃការចុះលេខាចារិកហ៊ីប៉ូតែករបស់ខ្លួន។

មាត្រា ២០៤.

ប្រសិនបើកម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យដាក់ហ៊ីប៉ូតែក មិនសងបំណុលនៅពេលដល់កំណត់ត្រូសសងម្ចាស់បំណុលម្នាក់អាច ប្ដឹងសុំអោយលក់ទ្រព្យនោះ បានដោយមិនគិតពីលំដាប់នៃហ៊ីប៉ូតែករបស់គេឡើយ ។ ម្ចាស់់បំណុលហ៊ីប៉ូតែកនានា នឹងត្រូវទទួលសំណងនៅពេលនោះដែរ តាមលំដាប់នៃហ៊ីប៉ូតែកនីមួយៗ។

មាត្រា ២០៥.

ទ្រព្យដែលកំពុងបញ្ចាំមិនអាចដាក់ហ៊ីប៉ូតែកបានឡើយ ។

ជំពូកទី ១៣ អំពីការបញ្ចាំអចលនវត្ថុ

មាត្រា ២០៦.

ការបញ្ចាំអចលនវត្ថុ គឺជាកិច្ចសន្យាដែលតាមកិច្ចសន្យានោះ កូនបំណុលប្រគល់អោយម្ចាស់បំណុលរបស់ខ្លួននូវ ទ្រព្យដើម្បីធានាការសងបំណុល។ ម្ចាស់បំណុល មានសិទ្ធិសុំអោយលក់ទ្រព្យនោះដើម្បីសងបំណុលតាមបុព្វសិទ្ធិ និងបុរិមាដែលខ្លួនមានជាងម្ចាស់បំណុលដទៃទៀត។ ការប្រើប្រាស់ទ្រព្យដាក់បញ្ជាំងដោយម្ចាស់បំណុល ជំនួសការ សងបំណុលនេះជាការប្រាក់តែមួយមុខ រឺជាប្រាក់ដើមនិងការប្រាក់ផងក៏បាន បើសិនមានចែងក្នុងកិច្ចសន្យាបញ្ចាំ។

មាត្រា ២០៧.

កិច្ចសន្យាបញ្ចាំអចលនវត្ថុត្រូវធ្វើជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ តាមរូបមន្តលិខិតយថាភូតដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ហើយត្រូវចុះបញ្ជីនៅអង្គភាពសុរិយោដី។

មាត្រា ២០៨.

ការបញ្ចាំអចលនវត្ថុចាត់ទុកជាបានការ ហើយតតិយជនមិនអាចជំទាស់បាន លុះត្រាតែកិច្ចសន្យាបញ្ចាំនោះបានធ្វើ តាមបញ្ញត្តិដូចមានចែងក្នុងមាត្រា២០៧ នៃច្បាប់នេះ។ ការមិនបានចុះបញ្ជីនៅអង្គភាពសុរិយោដីនូវកិច្ចសន្យាបញ្ចាំ បណ្ដាលអោយថ្លោះសិទ្ធិប្រាតិភោគភណ្ឌិកហើយ ម្ចាស់បំនុលមានសិទ្ធិ ត្រឹមប្ដឹងទារសំណងតាមច្បាប់ជាធរមាន ប៉ុណ្ណោះ។

មាត្រា ២០៩.

ទ្រព្យជាប់កិច្ចសន្យាបញ្ចាំអចលនវត្ថុ នឹងត្រូវសងមកនូវបំណុលវិញជាចាំបាច់ចាប់ពីពេលដែលកូនបំណុលបានសង បំណុលទាំងស្រុងរួចហើយ។ ចំពោះកិច្ចសន្យាដែលមិនបានបញ្ជាក់ពីកាល បរិច្ឆេទផុតកំណត់សងក្នុងរយៈពេល១០ (ដប់) ឆ្នាំគិតពីថ្ងៃដែលបានចុះកិច្ចសន្យាបញ្ចាំមក បើម្ចាស់បំណុលមិនបានដាក់ពាក្យប្ដឹង ទៅតុលាការដើម្បីទាមទា រអោយសងបំណុលទេ ម្ចាស់បំណុលនោះត្រូវបាត់បង់ការធានានៃការដាក់បញ្ចាំ។ ការបាត់បង់ការធានានៃការដាក់ បញ្ចាំនេះ តម្រូវអោយម្ចាស់បំណុលប្រគល់អចលនវត្ថុ និងប័ណ្ណអោយកូនបំណុលវិញតែកូនបំណុល ពុំបានរួចពី ការសងបំណុលឡើយ ហើយម្ចាស់បំណុលមានសិទ្ធត្រឹមប្ដឹងទារសំណងតាមច្បាប់ជាធរមានប៉ុណ្ណោះ។ ការលើក លែងបញ្ចាំ រឺការលុបបន្ទុកបញ្ចាំត្រូវធ្វើលេខាចារិកក្នុងបញ្ជីសុរិយោដី តាមការស្នើសុំរបស់កូនបំណុល រឺដោយ អែកអែង ។

មាត្រា ២១០.

ក្នុងករណីណាក៏ដោយ ម្ចាស់បំណុលមិន អាចក្លាយជាកម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យជាក់កិច្ចសន្យាបញ្ចាំបានឡើយ។ ខសន្យា ណាដែលផ្ទុយនិងបទបញ្ញត្តិនេះត្រូវទុកជាមោឃ។

មាត្រា ២១១.

កិច្ចសន្យាបញ្ចាំអចលនវត្ថុ អនុញ្ញាតអោយម្ចាស់បំណុលមានសិទ្ធិត្រឹមតែប្ដឹង ទៅតុលាការអោយដាក់លក់អចល នវត្ថុដោយបង្ខំប៉ុណ្ណោះដើម្បីសងខ្លួនជាអាទិភាព ដោយបុរិមានិងបុព្វសិទ្ធិមុនម្ចាស់បំណុលដទៃទៀត។ បើសិនជា ក្នុងរយៈពេលនៃកិច្ចសន្យាបញ្ចាំម្ចាស់បំណុលដែលទទួលបញ្ចាំទិញអចលនវត្ថុដែលដាក់បញ្ចាំ កិច្ចសន្យាទិញនេះ ត្រូវចុះបញ្ជីនៅអង្គភាពសុរិយោដី ពុំនោះទេនឹងត្រូវចាត់ទុកជាមោឃ។

មាត្រា ២១២.

ម្ចាស់បំណុលដែលបានកាន់កាប់ទ្រព្យដាក់បញ្ចាំ អាចមានសិទ្ធិអាស្រ័យផលពីទ្រព្យនោះដូចជាផលុបភោគី ដែរលុះ ត្រាតែមានចែងក្នុងកិច្ចសន្យាដាក់បញ្ចាំ។ ម្ចាស់បំណុលមានកាតព្វកិច្ចថែទាំរក្សាទុកទ្រព្យនោះអោយ ដូចជាទ្រព្យ របស់ខ្លួន។ បើទ្រព្យនោះខូចខាតដោយអំពើរឺកំហុសណាមួយរបស់ខ្លួន ខ្លួនត្រូវសងតម្លៃខូចខាតនោះដោយកាត់ប្រា ក់ក្នុងបំណុលបាន។

មាត្រា ២១៣.

នៅពេលផុតរយៈពេលនៃកិច្ចសន្យាបញ្ចាំដោយកូនបំណុល បានសងប្រាក់អស់វិញក្ដី រឺដោយផុតរយៈពេលប្ដឹងដូច មានចែងក្នុងមាត្រា២០៩ ក្ដី ម្ចាស់បំណុលត្រូវសងមកកូនបំណុល វិញនូវទ្រព្យតម្លៃនៃទ្រព្យ ប្រសិនបើទ្រព្យនេះ ត្រូវបានវិនាសដោយអំពើ រឺកំហុសណាមួយរបស់ម្ចាស់បំណុល។

មាត្រា ២១៤.

នៅថ្ងៃចប់កិច្ចសន្យាបញ្ចាំហើយកូនបំណុល មកសុំលោះទ្រព្យវិញតែម្ចាស់បំណុលមិនព្រមអោយលោះម្ចាស់បំ ណុលត្រូវជំពាក់កូនបំណុលវិញនូវផល រឺផលទុនដែលបានមកពីទ្រព្យដាក់បញ្ចាំដោយគិតចាប់តាំងពីថ្ងៃដែលកូនបំ ណុលសុំលោះមក។

មាត្រា ២១៥.

បើទ្រព្យជាដី ហើយកិច្ចសន្យាបញ្ចាំ មិនបានចែងអោយច្បាស់លាស់ ពីថ្ងៃដែលកូនបំណុលសងទេ ម្ចាស់បំណុល នៅតែមានសិទ្ធិយកផលរឺផលទុនដែលជាផលកើតមកពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់ខ្លួននិងពីទុនរបស់ខ្លួនក្នុងរដូវដែល កូនបំណងសុំលោះ។ ប៉ុន្តែបើទ្រព្យជាផ្ទះ ហើយកិច្ចសន្យាបញ្ចាំមិនបានចែង អោយច្បាស់សាល់ពីថ្ងៃកំណត់សងទេ ម្ចាស់បំណុលត្រូវប្រគល់ទ្រព្យ ដាក់បញ្ចាំនោះអោយកូនបំណុលគិតបីថ្ងៃដែលកូនបំណុលបានសងបំណុលរួច។

មាត្រា ២១៦.

ការប្រាក់ត្រូវបានបញ្ចប់ចាប់ពីថ្ងៃដែលកូនបំណុលបានសងបំណុលរួចមុនការបញ្ចប់កិច្ចសន្យា។ ការស្នើសងបំណុ លត្រូវបង្ហាញពីចំនួននិងត្រូវកត់ត្រាក្នុងលិខិតដែលចុះហត្ថលេខាដោយមេឃុំ រឺចៅសង្កាត់ជាមួយនឹងហត្ថលេខាកូ នបំណុល និងសាក្សីពីរនាក់។

មាត្រា ២១៧.

ការបង់ពន្ធដារនៅតែជាបន្ទុកនៃកូនបំណុល លើកលែងតែមានការព្រមព្រៀងគ្នាផ្សេងទៀតពីនេះរវាងម្ចាស់បំណុ លនិងកូនបំណុល ។

មាត្រា ២១៨.

បើកូនបំណុលបានសងបំណុលគ្រប់ចំនួនហើយ ម្ចាស់បំណុលមិនអាចរក្សាទុកទ្រព្យដែលបានដាក់បញ្ចាំ ដោយយ កលេសថា កូនបំណុលនៅជំពាក់បំណុលមួយផ្សេងទៀតបានទេ ទោះជាបំណុលក្រោយនេះ ដល់កំណត់ទារហើយ ក៏ដោយ លើកលែងតែមានកិច្ចសន្យាបញ្ចាំថ្មីមួយទៀតលើទ្រព្យដដែលនេះ ហើយបានរៀបចំតាមទម្រង់នៃច្បាប់ ទៀតផង។ កូនបំណុលអាចប្រើសិទ្ធិខាងលើនេះ លើទាយាទ រឺលើសិទ្ធិវន្តនៃម្ចាស់បំណុលបាន។ ជំពូកទី ១៤ អំពីការដាក់ធានា

មាត្រា ២១៩.

ការដាក់ធានាគឺជាកិច្ចសន្យាមួយដែលបានសម្រេចឡើង ដើម្បីធានាការសងបំណុលដែលក្នុងនោះកូនបំណុលប្រ គល់ទៅអោយម្ចាស់បំណុលរបស់ខ្លួន មិនមែនជាទ្រព្យទេ តែជាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យនោះដែលបានចុះនិទ្ទេសក្នុង បញ្ជីសុរិយោដី ។

មាត្រា ២២០.

កិច្ចសន្យាដាក់ធានាត្រូវធ្វើឡើងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរតាមរូបមន្ត យថាភូត និងត្រូវចុះលេខាចារិកក្នុងបញ្ជី សុរិ យោដី។

មាត្រា ២២១.

ក្នុងករណីណាក៏ដោយម្ចាស់បំណុល មិនអាចក្លាយជាកម្មសិទ្ធិករនៃទ្រព្យជាប់កិច្ចសន្យាដាក់ធានាបានឡើយ។ កិច្ច សន្យាណា ដែលផ្ទុយនឹងបទប្បញ្ញត្តិនេះត្រូវទុកជាមោឃៈ។ កិច្ចសន្យាដាក់ធានាអនុញ្ញាតអោយម្ចាស់បំណុលមាន សិទ្ធិត្រឹមតែប្ដឹងទៅតុលាការ អោយដាក់លក់អចលនវត្ថុដោយបង្ខំប៉ុណ្ណោះ ដើម្បី សងខ្លួនជាអាទិភាពដោយបុរិមា និងបុព្វសិទ្ធិមុនម្ចាស់បំណុលដទៃទៀត។

មាត្រា ២២២.

បើកូនបំណុលបានសងបំណុល និងការប្រាក់រួចហើយតាមពេលកំណត់រឺមុនពេលកំណត់ ម្ចាស់បំណុលត្រូវបង្វិល ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ មកកូនបំណុលវិញដោយធ្វើលេខាចារិក លើកលែងបន្ទុកក្នុងបញ្ជីសុរិយោដី។

មាត្រា ២២៣.

កូនបំណុលត្រូវរក្សាទុកគ្រប់គ្រងនិងប្រើប្រាស់ទ្រព្យរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែមិនអាចធ្វើអ្វីដែលនាំអោយបន្ថយតម្លៃទ្រព្យ នោះបានជាដាច់ខាត។

មាត្រា ២២៤.

សិទ្ធិវន្តនៃកូនបំណុលនិងសិទ្ធិវន្តនៃម្ចាស់បំណុលមានកាតព្វកិច្ចនិងសិទ្ធិដូចគ្នានឹងកូនបំណុលរឺម្ចាស់បំណុលរបស់ខ្លួ នដែរ ។

មាត្រា ២២៥.

ទាយាទរឺប្រតិសិទ្ធិនៃកូន បំណុលព្រមទាំង សមាជិកទាំងឡាយនៃគ្រួសារដែលអាចប្រកាសថាជាសហកម្មសិទ្ធិករ នៃទ្រព្យដាក់ ធានា មានកាតព្វកិច្ចនិងសិទ្ធិដូចគ្នានឹងកូនបំណុលដែរ ។

មាតិកាទី ៧ អំពីទោសប្បញ្ញត្តិ

ជំពូកទី ១៩ អំពីការប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិ

មាត្រា ២៤៧.

រាល់ការប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិ និងសិទ្ធិស្របច្បាប់ផ្សងេៗ ទៀតលើអចលនវត្ថុជាបទព្រហ្មទណ្ឌអនុលោមតាម បញ្ញត្តិ នៃច្បាប់នេះ ហើយការខូចខាតទាំងឡាយដែលបណ្ដាលមកពី អំពើនេះត្រូវដោះស្រាយដោយចំណងរដ្ឋបវេណី។

មាត្រា ២៤៨.

ត្រូវចាត់ទុកជាការប៉ពាល់កម្មសិទ្ធ និងសិទ្ធិច្បាប់ផ្សេងៗទៀតលើអចលនវត្ថុជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌក្នុង ន័យច្បាប់ នេះមាន៖

• រាល់អំពើប្រព្រឹត្តដោយជាក់ស្ដែង រំលោភកាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយចេតនា ដោយមិនទទួលស្គាល់ប័ណ្ណ

ចេញដោយរដ្ឋបាលសុរិយោដី

• រាល់អំពើប្រព្រឹត្តដោយជាក់ស្ដែង រារាំងអ្នកកាន់កាប់ដោយ សន្តិភាពរឺ ភោគីនៃទ្រព្យមួយនៅក្នុងតំបន់មិន

ទាន់មានប្លង់សុរិ យោដី ដែលរបបកម្មសិទ្ធិ មិនទាន់បានពង្រឹងជាស្ថាពរតាមបញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះ

• រាល់ការចូលកាន់កាប់មិនត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់រឺ មិនប្រក្រតីលើអចលនវត្ថុដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ

របស់រដ្ឋរឺទ្រព្យសម្បត្តិអែកជនរបស់រដ្ឋដែលមិនស្របតាមមាត្រា១៧ មាត្រា១៨ និងមាត្រា១៩នៃច្បាប់នេះ

• រាល់ការបំប្លែងពីសម្បទានមកជាកម្មសិទ្ធិ លើកលែងតែសម្បទានឆ្លើយតបទៅនឹងប្រយោជន៍សង្គម។

មាត្រា ២៤៩.

ការប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិក្នុងន័យនៃមាត្រាខាងលើអាចជាទង្វើរបស់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចរឺជាទង្វើរបស់សាមញ្ញជន ដែលធ្វើដោយម្នាក់អែងរឺដោយផ្សំគំនិតជាមួយភ្នាក់ងាររបស់អាជ្ញាធរ ។

មាត្រា ២៥០.

មន្រ្តី រឺអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចដែល បានធ្វើអោយប៉ះពាល់សិទ្ធិស្រប ច្បាប់លើអចលន វត្ថុត្រូវទទួលទោសរដ្ឋបាល បន្ថែមលើទោសព្រហ្មទណ្ឌនិងសំណងរដ្ឋបវេណី។

ផ្នែកទី១ អំពីការប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិសាធារណ: រឺអែកជនដោយសាមញ្ញជន

អនុផ្នែកទី១ អំពីការប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិអែកជន

មាត្រា ២៥១.

ជនណាដែលបានក្លែង ប័ណ្ណក្នុងគោលបំណងយកទៅប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការទោះជាក្នុងរូបភាពអ្វីក៏ដោយត្រូវផ្ដន់ទា ទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ឆ្នាំ ដល់៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ។

មាត្រា ២៥២.

ជនណាដែលបានបំភាន់មន្ត្រីសុរិយោដីក្នុងការបំពេញបេសកកម្ម រឺបំភាន់អាជ្ញាធរក្នុងការចុះបញ្ជីដីត្រូវផ្ដន់ទាទោស ពិន័យជាប្រាក់ពី៥០០.០០០ (ប្រាំសែន)រៀល ដល់ ៣.០០០.០០០ (បីលាន)រៀល រឺនិងដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ខែ ដល់៦ (ប្រាំមួយ)ខែ ។

មាត្រា ២៥៣.

ជនណាដែលប្រើអំពើហិង្សាទៅលើអ្នក កាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយសុចរិត ទោះជាមិនទាន់បានធ្វើប័ណ្ណរឺកំពុងមាន ទំនាស់ក៏ដោយត្រូវផ្ដន់ទាទោសពិន័យចាប្រាក់ពី ១.៥០០.០០០ (មួយលានប្រាំសែន)រៀល ដល់២៥.០០០.០០០ (ម្ភៃ ប្រាំលាន)រៀល រឺនិងដាក់ពន្ធនាគារពី៦ (ប្រាំមួយ)ខែ ដល់២ (ពីរ) ឆ្នាំ ដោយពុំទាន់ គិតបញ្ចូលនូវទោសប្រព្រឹត្តអំពី ហិង្សាផ្ទាល់ដែរ ។

មាត្រា ២៥៤.

គ្មានករណីណា មួយដែលអនុញ្ញាតអោយប្រើប្រាស់កំលាំងអែកជន ដើម្បីធានាចំពោះការគោរពប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ រឺ ចំពោះការប្រតិបត្តិសេចក្ដិសំរេចរបស់តុលាការក្នុងការបណ្ដេញចេញ រឺក្នុងការបង្គាប់អោយចាកចេញបានឡើយ។ ជនណាដែលប្រើកម្លាំងអែកជនក្នុងហេតុផលនេះ ត្រូវផ្ដន់ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ៣.០០០.០០០ (បីលាន) រៀល ដល់ ២៥.០០០.០០០ (ម្ភៃប្រាំលាន) រៀល រឺនិងផ្ដន់ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី៦ (ប្រាំមួយ) ខែ ដល់ ២ (ពីរ) ឆ្នាំ។

មាត្រា ២៥៥.

ជនណាដែលបានលួចលក់ រឺលួចបញ្ចាំងអចលនវត្ថុ ដែលមិនមែនជារបស់ខ្លួន ត្រូវផ្ដន់ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី៦ (ប្រាំមួយ) ខែ ដល់ ៣ (បី) ឆ្នាំ ដោយមិនគិតដល់ព្យសនកម្មដែលបណ្ដាលមកពីអំពើរបស់ខ្លួន។

មាត្រា ២៥៦.

កម្មសិទ្ធិករណាដែលបានធ្វើការដាំដុះលើដីរបស់ខ្លួន រឺប្រគល់ដី រឺជួលដីអោយតតិយជនដាំដុះដោយចេតនា នូវមុខដំ ណាំដែលច្បាប់រឺបទបញ្ជាហាមឃាត់ត្រូវផ្ដន់ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១៥.០០០.០០០ (ដប់ប្រាំលាន)រៀល ដល់ ៤៥.០០០.០០០ (សែសិបប្រាំលាន) រៀល រឺនិងផ្ដន់ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារតាមច្បាប់ជាធរមាន។

មាត្រា ២៥៧.

សហកម្មសិទ្ធិករអវិភាគដែលធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ចំណែករួមដូចមានក្នុងមាត្រា១៨០ នៃច្បាប់នេះត្រូវផ្ដន់ទាទោ សពិន័យជាប្រាក់ពី ១.៥០០.០០០ (មួយលានប្រាំសែន) រៀលដល់ ៩.០០០.០០០ (ប្រាំបួនលាន)រៀល។ ក្នុងករណីមិន រាងចាលត្រូវផ្ដន់ទាទោស ពិន័យជាប្រាក់ទ្វេដង។

មាត្រា ២៥៨.

សហកម្មសិទ្ធិករដែលមិនព្រមចូលរួមទទួលបន្ទុកថែទាំចំណែកនៃសហកម្មសិទ្ធិខ្លួន រឺមិនគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនៃ សណ្ដាប់ធ្នាប់ សាធារណដូចមានចែងក្នុងមាត្រា១៨៥ នៃច្បាប់នេះ ត្រូវផ្ដន់ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ៥០០.០០០

(ប្រាំសែន)  រៀល  ដល់ ៣.០០០ .០០០(បីលាន) រៀល ។

អនុផ្នែកទី២ អំពីការប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណ:

មាត្រា ២៥៩.

ការប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណត្រូវផ្ដន់ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ៥.០០០.០០០ (ប្រាំលាន)រៀលដល់ ៥០.០ ០០.០០០(ហាសិបលាន) រៀល រឺនិង ផ្ដន់ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ឆ្នាំ ដល់៥(ប្រាំ) ឆ្នាំ។ ចារីត្រូវមានកាតព្វកិច្ចចាកចេញពីទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈនោះជាបន្ទាន់។ ចារីគ្មានសិទ្ធិទារកំរៃអំពីពលកម្ម រឺការរៀបចំដែលបានធ្វើលើទ្រព្យនោះឡើយ ។ ក្នុងករណីដែលអ្នកកំពុងកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណមុនច្បាប់នេះចូលជាធរមានហើយមាន អែកសារសំអាង និងបញ្ជាក់ជាក់ លាក់ថា ខ្លួនបានទិញពីជនណាម្នាក់អាចរាយការណ៍ ជូនអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ដើម្បីអនុវត្ត តាមវិ ធានច្បាប់ចំពោះបុគ្គលដែលបានលក់ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈនេះដោយខុសច្បាប់ និងដើម្បីជាប្រយោជន៍របស់ ខ្លួនដែលបានរងគ្រោះដោយសារទង្វើនេះ។ ទោះជា យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ជនរងគ្រោះនេះពុំមានសិទ្ធិកាន់ កាប់បន្ត លើទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈបានឡើយ ។

មាត្រា ២៦០.

ជនណាក៏បានលើកចេញ រឺរំកិលចេញ រឺបំផ្លាញចោលនូវបង្គោលស៊ីម៉ង់ត៏ដៅចំណុចឋានលេខានិងទីតាំង ផ្លាកស ញ្ញាសុរិយោដី ត្រូវទទួលការព្រមានពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ។ ក្នុងករណីមិនរាងចាលត្រូវផ្ដន់ទាទោស ពិន័យជា ប្រាក់ពី ៥០០.០០០ ( ប្រាំសែន ) រៀល ដល់ ៣.០០០.០០០ (បីលាន)រឺនិងផ្ដន់ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ខែ ដល់៦ (ប្រាំមួយ) ខែ ដោយមិនគិតដល់ ព្យសនកម្មដែលបណ្ដាលមកពី អំពើរបស់ខ្លួន។

ផ្នែកទី ២ : អំពីការប៉ះពាល់កម្មសិទ្ធិសាធារណ:រឺអែកជនដោយអាជ្ញាធររដ្ឋបាល

មាត្រា ២៦១.

មន្រ្តីរឺអាជ្ញាធរដែលបានប្រើអំណាចដោយរំលោភ ទោះមានបញ្ជាក្ដីរឺគ្មានបញ្ជាក្ដី ដើម្បីដកហូតអចលនវត្ថុ ពីអ្នក កាន់កាប់ដោយសន្តិភាពត្រូវផ្ដន់ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១០.០០០.០០០ (ដប់លាន)រៀល ដល់ ២៥.០០០.០០០ (ម្ភៃ ប្រាំលាន ) រៀលនិងត្រូវទទួលទោសរដ្ឋបាលថែមទៀត។ ចាត់ទុកជាការរំលោភ មានការក្លែងបន្លំ ការកសាងប័ណ្ណ ដោយបំពាន ការកៀបសង្កត់ រឺវិធានការសម្ភារ:ដើម្បីបណ្ដេញចេញ ធ្វើឡើងចំពោះអ្នកកាន់កាប់អចលនវត្ថុ។ បើការដកហូតអចលនវត្ថុបានប្រព្រឹត្តទៅដោយ អំពើហិង្សាចារីត្រូវផ្ដន់ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ (ប្រាំមួយ) ខែ ដល់ ២ (ពីរ) ឆ្នាំ ថែមទៀត ។ អ្នកបញ្ជាដោយរំលោភត្រូវផ្ដន្តាទោសដូចគ្នានឹងអ្នកប្រព្រឹត្តផ្ទាល់ដែរ។

មាត្រា ២៦២.

អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច រឺកងកម្លាំងមប្រដាប់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ ដែលបានរំលោភយកទ្រព្យជាអចលនវត្ថុក្នុងមណ្ឌលដែលខ្លួនមានភារកិច្ចការពារសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណ និងសន្តិ សុខមកធ្វើជារបស់ខ្លួន ត្រូវផ្ដន់ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ៣.០០០.០០០ (បីលាន) រៀល ដល់ ៣០.០០០.០០០ (សាម សិបលាន) រៀល រឺនិងផ្ដន់ទាទោសដល់ពន្ធនាគារពី ២ (ពីរ) ឆ្នាំ ដល់ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំនិងត្រូវ ទទួលទោសរដ្ឋបាលថែម ទៀត។

មាត្រា ២៦៣.

អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចដែលប្រងើយកន្តើយ រឺបណ្ដោយអោយសាមញ្ញជនប្រព្រឹត្តដោយរំលោភសិទ្ធិរបស់កម្មសិទ្ធិ កររបស់ភោគី រឺរបស់អ្នកកាន់កាប់ដោយសន្តិភាពត្រូវផ្ដន់ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី១.០០០.០០០ (មួយលាន) រៀល ដល់ ១០.០០០.០០០(ដប់លាន) រៀល និងត្រូវទទួលទោសរដ្ឋបាលថែមទៀត ។

មាត្រា ២៦៤.

ការរំលោភធ្វើឡើងដោយមន្រ្តីសុរិយោដីត្រូវផ្ដន់ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១.០០០.០០០ (មួយលាន) រៀលដល់ ៥.០០០.០០០(ប្រាំលាន) រៀល និង ត្រូវទទួលរដ្ឋបាលថែមទៀត ។ រាប់ចូលជាការរំលោភ ការផ្ដន់ទាទិន្នន័យជាផ្លូវការខុស ការចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិខុស ការបិទបាំងហ៊ីប៉ូតែក រឺ បន្ទុក ផ្សេងៗ ការបោះគោលព្រំដីខុសដោយចេតនានិងរាល់ការធ្វេសប្រហែសក្នុងការធ្វើលេខាចារិកលើអែកសារ សុរិ យោដី ។

មាត្រា ២៦៥.

រាល់ការប៉ះពាល់ធ្វើឡើង ដោយប្រឆាំងនឹងសិទ្ធិលើដីរបស់រដ្ឋសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចដោយអាជ្ញាធរ ដែល ទទួលខុសត្រូវ គ្រប់គ្រងតំបន់ដែលអចលនវត្ថុនោះតាំងនៅ ត្រូវផ្ដន់ទាទោសពិន័យជាប្រាក់បី ១.៥០០.០០០ (មួយ លានប្រាំសែន) រៀលដល់ ៩.០០០ .០០០ (ប្រាំបួនលាន)រៀល រឺនិងផ្ដន់ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី២ (ពីរ) ឆ្នាំ ដល់ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ និងត្រូវទទួលទោសរដ្ឋ បាលថែមទៀត ។

មាត្រា ២៦៦.

ការប៉ះពាល់អចលនវត្ថុរបស់វត្ត ដោយបុគ្គលដែលទទួលបន្ទុកគ្រប់គ្រងត្រូវបង្ខំអោយសងទ្រព្យនោះវិញ និងត្រូវ ផ្ដន់ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១.៥០០.០០០ (មួយលានប្រាំសែន) រៀល ដល់ ៩.០០០.០០០ (ប្រាំបួនលាន) រៀល។

មាតិកាទី ៨ អវសានប្បញ្ញត្តិ

មាត្រា ២៦៧.

បទប្បញ្ញត្តិទាំងឡាយណាដែលផ្ទុយនឹងច្បាប់នេះ ត្រូវទុកជានិរាករណ៍ ។

មាត្រា ២៦៨.

ច្បាប់នេះត្រូវបានប្រកាសថាជាការប្រញាប់ ។ រាជធានីភ្នំពេញ. ថ្ងៃទី ៣០ ខែ សីហា ឆ្នាំ ២០០១ ព្រះហស្តលេខានរោត្តមសីហនុបាន បង្គំទូលថ្វាយសូមឡាយព្រះហស្តលេខាព្រះមហាក្សត្រ នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហត្ថលេខា ហ៊ុន សែន បានជំរាបជូនសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង សំណង់ ហត្ថលេខា អ៊ឹម ឈុនលីម លេខ : ១៩៧ ច.ល ដើម្បីចម្លងចែក រាជធានីភ្នំពេញ. ថ្ងៃទី ៣០ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ អគ្គលេខាធិការរាជរដ្ឋាភិបាល ណាឌី តាន់